نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى) — الصفحة ١٩٧
مفسّر قرآن بايد عارف به لسان قرآن باشد
مفسّر قرآن بايد عارف به لسان قرآن باشد
مفسّر قرآن بايد عارف به لسان قرآن باشد
اين افرادى كه تفسير مينويسند و به منطق قرآن آشنائى ندارند ، و ميخواهند طبق علوم و مُدركات خودشان قرآن را پياده كنند ، سَر از اين مطالب در ميآورند كه ميكرب را شيطان ميگويند ، و قصص قرآن را تمثيل و در حقيقت خيالبافى و افسانه ارائه ميدهند ؛ وَ حاشا مِنْ كَلامِهِ الْعالى كه خودش فرمود : إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ * وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ « 1 » كه تا اين حد به مطالب كوتاه و تخيلات و هميه سقوط كند .
اگر اين گونه مفسّران فقط يك آيه را از قرآن ميفهميدند ، تا آخر عمر دست خود را براى برداشتن قلم تفسير بلند نميكردند ؛ و آن آيه اينست كه : وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا . « 2 »
« به شما از علم و دانش داده نشده است جز مقدار اندكى ! »
وقتى انسان بداند كه علمش كوتاه است ، مطالب راقيه و مهمّه و عاليه قرآن را كه به فكرش نميرسد ، به حال خود واميگذارد و تا آخر عمر به دنبال پى جوئى و كاوش ميرود ، تا مسأله براى او منكشف گردد ؛ نه آنكه پيوسته فرمول حفظى همگانى را بر زبان آورده و تكرار كند كه : علم بدين مطلب گواهى نداده است ! تجربه اثبات نكرده است ! فيزيولوژى و بيولوژى و و و چنين و چنان . آخر فيزيولوژى و بيولوژى را به كشف جنّ و شيطان ، و يا به ديدار فرشته و ملائكه چكار ؟ !
اطّلاع بر اين امور راه دگرى دارد ، و تا انسان در آن علم وارد نباشد حقّ مداخله در آن را ندارد . و اين مطلب از واضحات است كه : شعبه‌هاى علوم
( 1 ) آيه 3 و 4 ، از سوره 43 : الزّخرف « ما اين كتاب سماوى را قابل قرائت ، و فصيح و روشن قرار داديم به اميد آنكه شما آن را بفهميد و ادراك كنيد . و اين قرآن در عالم امّ الكتاب در نزد ما بسيار عالى و محكم است . » ( 2 ) ذيل آيه 85 ، از سورهء 17 : الاسرآء