نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى) — الصفحة ١٣٢

علوم دينيّه بايستى براى راهيابى به عرفان خداوند باشد تا دل از انوار إلهى منوَّر گردد

آب كم جو تشنگى آور بدست * تا بجوشد آبت از بالا و پست

تا سَقَاهُمْ رَبُّهُم آيد خطاب * تشنه باش اللَهُ أعْلَم بالصَّواب « 1 »

و همچنين با تكرار سه بيت اوّل در دفتر سوّم گفته است :

هر چه روئيد از پى محتاج رُسْت * تا بيابد طالبى چيزى كه جُسْت

حقّ تعالى كاين سموات آفريد * از براى رفع حاجات آفريد

هر كه جويا شد بيابد عاقبت * مايه‌اش درد است و اصل مرحمت

هر كجا دردى دوا آنجا رود * هر كجا فقرى نوا آنجا رود

هر كجا مشكل جواب آنجا رود * هر كجا پستى است آب آنجا رود

آب كم جو تشنگى آور بدست * تا بجوشد آبت از بالا و پست « 2 »

و چقدر عالى و پر محتوى ، سنائى حكيم علَيهِ الرّحمةُ و الرِّضوان اين واقعيّت را در قالب نظم در آورده است :

دل آنكس كه گشت بر تن شاه * بود آسوده ملك از او و سپاه

بد بود تن چه دل تباه بود * ظلم لشكر ز ضعف شاه بود

اين چنين پر خلل دلى كه تو راست * دد و ديوند با تو زين دل راست

پاره گوشت نام دل كردى * دل تحقيق را بحِل كردى

اينكه دل نام كرده‌اى به مجاز * رو به پيش سگان كوى انداز

از تن و نفس و عقل و جان بگذرد * در ره او دلى بدست آور

آنچنان دل كه وقت پيچاپيچ‌اند * رو جز خدا نيابى هيچ « 3 »

لا يَحِلُّ الْفُتْيا لِمَن لا يَسْتَفْتِى مِنَ اللهِ عَزّ وَ جَلَّ بِصَفآءِ سِرِّه

از اينجاست كه در احاديث كثيره‌اى ، علمى را فقط علم حقيقى


( 1 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 153 ، سطر 9 و 01 ( 2 ) همان مصدر ، ج 3 ، ص 283 ، سطر 6 تا 9 ( 3 ) « سفينة البحار » ج 2 ، ص 441