سر الفتوح ناظر بر پرواز روح (ضميمه فقهاى حكيم) (فارسى) — الصفحة ١٨٩

فهرست منابع 267

عاليهء جهان هستى است كه بسيار قوىتر و نورانىتر از عالم مادّه و جسم مىباشد . توضيح اين مدّعا ، هم از جهت نقلى و هم از جهت عقلى مجال واسعى را مىطلبد كه اين مختصر گنجايش آن را ندارد .

4 - إشكال در جنّت جسمانى :

همانگونه كه در إشكال قبل ملاحظه شد يكى از ايرادات مرحوم علّامهء مجلسى بر فلاسفه عدم امكان تحقّق جنّت جسمانى طبق نظريّهء أفلاك مىباشد ، در حالى كه بهشت جسمانى از ضروريّات إسلام است .

پاسخ اين ايراد آنست كه دربارهء جنّت جسمانى دو ديدگاه وجود دارد :

اوّل : ديدگاه كسانى كه جنّت جسمانى را عنصرى مىدانند نظير بسيارى از متكلّمين . دوّم : ديدگاه كسانى كه جنّت جسمانى را مثالى مىدانند نظير مرحوم صدرالمتألّهين و حكيم سبزوارى .

اگر نظريّهء دوّم را بپذيريم در اين صورت بهشت در عالم مثال قرار دارد و مادّى نيست تا نياز به عناصر داشته باشد ، بنابراين إشكال مرحوم مجلسى طبق اين نظريّه أصلًا وارد نيست .

و اگر ديدگاه أوّل را بپذيريم نيز با توجّه به مردود بودن نظريّهء أفلاك باز مشكلى نخواهد بود .

5 - إشكال بر امتناع إعادهء معدوم :

مرحوم علّامهء مجلسى و برخى ديگر از أهل حديث و متكلّمين به فلاسفه إشكال نموده‌اند كه نظريّهء امتناع إعادهء معدوم مستلزم نفى