سر الفتوح ناظر بر پرواز روح (ضميمه فقهاى حكيم) (فارسى) — الصفحة ١٦٨

فهرست منابع 267

و در اينجا مناسب است كه سخنان حكيمانه و جامع مرحوم آية الله شعرانى را كه در اين موضوع بيان فرموده‌اند با توجّه به فوائد فراوانى كه دارد به طور كامل ذكر نمائيم .

ايشان در كتاب ارزشمند « نثر طوبى » ذيل كلمهء حكمت چنين فرموده‌اند :

« حكمت به كسر حاء : درستى و استوارى ، دانش درست و با برهان كه شكّ در آن راه ندارد .

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ . « 1 » « لقمان را حكمت آموختيم . »

لقمان پيغمبر نبود ، بر او وحى نمىشد ؛ علم او به برهان و دليل عقلى بود . خداوند بدين سوره عظمت مقام عقل و تدبّر و حكمت را براى مسلمانان بيان كرد . مطالبى كه خداوند از لقمان نقل كرده است مشتمل بر اصول حكمت نظرى و حكمت عملى است . در حكمت نظرى أهمّ مسائلْ مبدأ و معاد است ، و أهمّ مسائل حكمت عملى :

توسّط در اخلاق و مراعات تكاليف نسبت به خود و أهل منزل و سائر بيگانگان .

متكلّمان اسلام مىگويند : خداشناسى واجب است چون او به ما نعمت بخشيده ، و مُنعم را بايد شناخت و شكر گزارد . لقمان در آغاز سخن خود همين گفت :

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّما

( 1 ) - صدر آيه 12 ، از سورهء 31 : لقمان .