سر الفتوح ناظر بر پرواز روح (ضميمه فقهاى حكيم) (فارسى) — الصفحة ١٦٥

فهرست منابع 267

علم و عمل . بنابراين حكمت دربارهء خداوند متعال به معناى شناخت أشياء و ايجاد آنها در نهايت إتقان مىباشد ، و دربارهء انسان به معناى شناخت موجودات و انجام دادن كارهاى نيك است . و همين معناى از حكمت است كه خداوند لقمان را در كلام خود به آن وصف نموده است كه : وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ ( هر آينه ما به لقمان حكمت داديم . ) ؛ و خداوند با وصف لقمان به حكمت ، به همهء آنچه گذشت ( حكمت نظرى و عملى ) تنبيه فرمود . »

و در كتاب « تاج العروس » گويد :

« الحكمةُ : العلمُ بحقآئق الأشيآء على ما هى عليه والعملُ بمُقتضاها ، و لهذا انقسمَتْ إلى علميّةٍ و عمليّةٍ . و يُقال : هى هَيْئةُ القوّةِ العقليّةِ العمليّةِ ، و هذه هى الحكمةُ الإلهيّةُ .

و قولُه تعالى : « وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ » فالمرادُ به حجّةُ العقلِ على وِفق أحكامِ الشّريعة .

و قيل : الحكمةُ إصابةُ الحقِّ بالعلمِ و العملِ ؛ فالحكمةُ مِن الله معرفة الأشيآءِ و ايجادُها على غايةِ الإحكامِ و مِن الإنسانِ معرفتُه و فعلُ الخيرات . » « 1 »

« حكمت : آگاهى به حقيقت أشياء آنگونه كه هستند و عمل نمودن به مقتضاى آن است ، و به همين جهت به دو قسم علمى و عملى تقسيم شده است . و گفته مىشود كه : حكمت حالت و

( 1 ) - « تاج العروس » ج 16 ، ذيل مادّهء حكم ، ص 161 .