سر الفتوح ناظر بر پرواز روح (ضميمه فقهاى حكيم) (فارسى) — الصفحة ١٥١

فهرست منابع 267

( 68 ) متكفّل دلائل عقليّه ، مگر غير حكمت متعاليه و علم فلسفه است ؟

. . . . . . . . . . . . . . ص 215 :

به عبارت واضح‌تر اگر گفتيم همانگونه كه خدا بر مخلوقش احاطهء علمى دارد ، سخن آنها را مىشنود ، از ارادهء قلبى كوچكترين جاندار در كرات بسيار دور اطّلاع دارد و خلاصه چيزى بر او مخفى نيست ، پيغمبر اسلام و اوصياء گراميش هم از همهء اينها اطّلاع دارند و بطور مساوى ( 69 ) چيزى بر آنها مخفى نيست ؛ علاوه بر آنكه كفر نگفته‌ايم ، به يكى از ضروريّات و اعتقادات حقيقى و مسلّم اسلام هم پى برده‌ايم .

نگوئيد : پس براى خدا چه باقى مانده ؟ زيرا اين جمله كفر است كه بگوئيم خداى نامحدود فقط احاطه بر مخلوق محدودش دارد .

ولى دربارهء پيغمبر و أوصيائش مىگوئيم : آنها فقط بر مخلوقات خدا احاطه دارند ، احاطهء علمى آنها تنها بر همين محدوده است و از همين محدوده تجاوز نمىكند . ( 70 )

اگر اينچنين نيست پس معنى اين آيات چيست ؟

1 - وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ ( علم هرچيز را در وجود امام مبين قرار داديم ) .

اگر بخواهيم به اطلاق اين آيه توجّه كنيم علم آنها نا محدود