روح مجرد (يادنامه موحد عظيم و عارف كبير حاج سيد هاشم موسوى حداد) (فارسى) — الصفحة ٨٣

قرائت حضرت حدّاد ابيات عاشورا را گويا با جان و روح او خمير شده است

بر دل و دين خرابت نوحه كن * چون نمىبيند جز اين خاك كهن

ور همى بيند چرا نبود دلير * پشت دار و جان سپار و چشم سير

در رخت كو از پى دين فرّخى * گر بديدى بَحر ، كو كفّ سخىّ

آنكه جو ديد آب را نكْند دريغ * خاصه آن كو ديد دريا را و ميغ

قرائت حضرت حدّاد ابيات عاشورا را گويا با جان و روح او خمير شده است

قرائت حضرت حدّاد ابيات عاشورا را گويا با جان و روح او خمير شده است

تمثيل حريص بر دنيا به مورى كه به دانه‌اى از خرمنى قانع نشود

مور بر دانه از آن لرزان شود * كو ز خرمنگاه خود عُمْيان « 1 » بود

مىكشد يك دانه را از حرص و بيم * چون نمىبيند چنان چاش « 2 » عظيم

صاحب خرمن همى گويد كه هى * اى ز كورى پيش تو معدوم ، شىء

تو ز خرمن‌هاى ما آن ديده‌اى * كاندر آن دانه به جان پيچيده‌اى

اى به صورت ذرّه كيوان را ببين * مورِ لنگى ، رو سليمان را ببين

تو نِه‌اى آن جسم بل آن ديده‌اى * وا رهى از جسم گر جان ديده‌اى

آدمى ديده است و باقى لَحم و پوست * هر چه چشمش ديده است آن خير اوست

كوه را غرقه كند يك خُم زِ نَم * مَنفذى گر باز باشد سوى يَم

چون به دريا راه شد از جان خُم * خمّ با جيحون برآرد اشتلُم « 3 »

زين سبب قُل گفتهء دريا بود * گرچه نطق احمدى گويا بود

گفتهء او جمله دُرِّ بحر بود * كه دلش را بود در دريا نفوذ

دادِ دريا چون ز خمّ ما بود * چه عجب گر ماهى از دريا بود

( 1 ) عُمْيان بمعنى كوران ، جمع أعمى مىباشد ؛ ولى در اين شعر بمعنى كور آمده است ؛ چنانچه در « لغت نامهء دهخدا » پس از آنكه عُميان را به كوران و نابينايان معنى نموده است ، بعنوان معناى دوّم ، كور و نابينا را ذكر كرده و همين بيت « مثنوى » را شاهد آورده است و در تعليقه گويد : ظاهراً اين كلمه كه در عربى جمع است مانند بسيارى از كلمات ديگر از قبيل طلبه ، حور و . . . در فارسى به معنى مفرد به كار رفته است . ( م ) ( 2 ) چاش : خرمن . ( تعليقه ) ( 3 ) . اشتلم : تندى و غلبه و زور كردن . ( تعليقه )