توحيد علمى و عينى در مكاتيب حكمى و عرفانى ( به ضميمه تذييلات) (فارسى) — الصفحة ٣٣٩

كلام حكيم سبزوارى در كيفيّت انعكاس شعاع نور حقّ به مظاهر عالم امكان

كلام حكيم سبزوارى در كيفيّت انعكاس شعاع نور حقّ به مظاهر عالم امكان

كلام حكيم سبزوارى در كيفيّت انعكاس شعاع نور حقّ به مظاهر عالم امكان

حكيم سبزوارى در كيفيّت طلوع أنوار علميّه در صُوَرِ متعاكسه ، و عدم حجاب در مجرّدات مىفرمايد :

إذا لا حِجَابَ فى المُفَارِقاتِ * و إنَّما اخْتَصَّ المُقَارِنَاتِ

فكانَ فى كُلٍّ جميعُ الصُّورِ * كُلُّ مِنَ الكُلِّ كَمَجْلَى الآخَرِ

و در شرح آن گويد : فهى كالمرائى المتعَاكِسات . و هذا إشارة إلى ما قال أرسطاطاليس : و الاشياء الّتى فى العالم الاعلى كُلُّها ضياءٌ : لانَّها فى الضَّوءِ الاعلى .

و لِذلكَ كُلُّ واحِدٍ منها يَرَى الاشياءَ كُلَّها فى ذاتِ صاحِبِه ؛ فصار لذلك كُلُّها فى كُلِّها . و الكُلُّ فى الواحِدِ ، و الواحِدُ منها هو الكُلُّ ، و النُّور الَّذى يَسْنَحُ عليها لا نَهاية له .

و در حاشيه گويد : قولنا : كُلُّها فى كُلِّها تا آخر . و هذا الَّذى ذكر فى العُقول الَّتى هى فَوَاتِحُ كِتابِ التَّكوين . يتحقّق فى العُقول الَّتى هى خَوَاتِمه ، كعقول إخوانِ الحقيقية و الصَّفاء . فإنَّها حيثُ كانت وَحْدَانيَّة الوِجْهَة و العقيدة مُنَّفِقَة الاخلاقِ الحميدة و الاعمالِ الحَسَنَة ، كان كُلُّها فى كُلِّها ، و الكلُّ فى الواحِدِ ، و الواحِدُ منها هو الكُلُّ .

مُتّحد بوديم و يك جوهر همه * بى بىسَر و و بى پا بديم آن سَرْ همه

يك گهر بوديم همچون آفتاب * بى گره بوديم و صافى ، همچو آب