توحيد علمى و عينى در مكاتيب حكمى و عرفانى ( به ضميمه تذييلات) (فارسى) — الصفحة ٢٥٨

اولين كسى كه در كتابهاى خود ، وحدت عددى را از حقّ تعالى نفى كرد ، صدر المتألّهين بود

تذييل ششم بر مكتوب ششم حضرت شيخ رضوان الله عليه

تذييل ششم بر مكتوب ششم حضرت شيخ رضوان الله عليه

بسم الله الرّحمن الرّحيم

وَ صَلّى الله على سيّدنا محمّد و آله الطّاهرين

و لعنة الله على أعدائهم أجمعين

نفى وحدت عددى از حضرت أقدس أحديّت جلّ شأنه از مهم‌ترين قوائم بنيان مسائل توحيد است كه آورندهء آن إسلام ، و مبيّن آن كلام الله مجيد ، و شارح و مفسّر آن مولى الموحّدين أمير المؤمنين عليه السّلام : يگانه شاگرد و تلميذ خداشناس رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم : و عارف به حقّ أزلىّ و أبدىّ و سرمدىّ ذات واجب الوجود بوده است .

اولين كسى كه در كتابهاى خود ، وحدت عددى را از حقّ تعالى نفى كرد ، صدر المتألّهين بود

اولين كسى كه در كتابهاى خود ، وحدت عددى را از حقّ تعالى نفى كرد ، صدر المتألّهين بود

در مقابل وحدت عددى ، وحدت حقّهء حقيقيّه است كه از آن در لسان علم به وحدت بالصّرافه تعبير مىشود . اين گونه وحدت را از ميان حكماى اسلام ، صدر المتألّهين شيرازى قدّس الله سرّه إحياء نموده ، و بنيان و قواعدش را استوار كرده ، و بر اساس برهان متين و دليل قويم آن را مشروح نموده ، و از اخبار و روايات و خطب أمير المؤمنين عليه السّلام شواهد غير قابل ردّ و انكارى براى آن إقامه فرموده است .

تا زمان اين حكيم و فيلسوف عاليقدر ، حكماى اسلام همانند بو على سينا ، و شاگردش بهمنيار ، و فارابى ، و غيرهم دربارهء توحيد حقّ تعالى به وحدت عددى قائل بودند ، و در كتب آنان نام و نشانى از وحدت بالصّرافه نبود . و اين حقيقت عظيم پنهان بود . و كسى بدان ذِروهء عالى دسترسى نيافته بود .

أوّلين كسى كه خطب أمير المؤمنين عليه السّلام را در اين باره شرح و تفسير فرمود ، و اين درّ گرانمايه را از آن استخراج كرد ، و در شرح و توضيح و برهان و شاهد در