رساله بديعه در تفسير آيه الرجال قوامون على النساء ... (فارسى) — الصفحة ٢٦
جهت اوّل : نظام عالم با تمام كثرات آن ، نظامى است واحد ، پيوسته و بر اساس حقّ
وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما باطِلًا ذلِكَ ظَنُّ الَّذِينَ كَفَرُوا . « 1 »
« و ما آسمان و زمين و آنچه را بين آنهاست به باطل نيافريديم و اين گمان مردمان كافر است »
وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما لاعِبِينَ * لَوْ أَرَدْنا أَنْ نَتَّخِذَ لَهْواً لَاتَّخَذْناهُ مِنْ لَدُنَّا إِنْ كُنَّا فاعِلِينَ . « 2 »
« و ما آسمان و زمين و آنچه را در بين آنها است به عبث و بيهوده و از روى بازيچه خلق نكرديم ، كه اگر مىخواستيم كار عبث و بيهوده انجام دهيم اين عمل را از جانب خود شروع مى كرديم . »
أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ . « 3 »
« آيا فكر ميكنيد كه ما شما را بيهوده آفريديم و شما به سوى ما باز نخواهيد گشت ؟ »
آرى پروردگار جهان عالم را بر اساس متقن و استوار و به حقّ ، بنياد ساخت .
وَ ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ . « 4 »
« و ما آسمانها و زمين را و آنچه در آنها است جز بر حق نيافريديم . »
پس بر اين منوال همهء عوالم و شئون موقعيّت‌هاى آنها و آنچه كه از عقول مفارقه و مقارنه و نفوس روحانى انسانى و حيوانى و نباتى و جمادى و غير آن ، در آن ديده مىشود حقّ صرف و خالص و واقعيّت خالى از مجاز و صدق بى شائبه است كه جَلَوات جمال و جلال الهى و نشانگر عزّت و قيموميّت ، و مظاهر اسماء و صفات او مى باشند .
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْباطِلُ وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ « 5 » « اين از آنجاست كه خداوند حق است و جز او هر معبودى باطل است و همانا خداوند هم او برتر و بزرگ است »
( 1 ) آيه 27 ، از سوره 38 ص . ( 2 ) آيه 16 و 17 ، از سوره 21 الانبياء . ( 3 ) آيه 115 ، از سوره 23 المؤمنون . ( 4 ) آيه 85 ، از سوره 15 الحجر . ( 5 ) آيه 30 ، از سوره 31 لقمان .