رساله بديعه در تفسير آيه الرجال قوامون على النساء ... (فارسى) — الصفحة ٢١١

روايات در عدم تصدّى زن ، قضاوت و حكومت و افتاء را

به زمان نكاح برسند ، عَصبَه بر آنها مقدّم است » . « 1 »

يعنى وقتى زنان به سنّ ازدواج برسند ، ولايت بر آنها براى مردهاى طائفهء پدر ، از مادرشان مقدّم است ؛ و اين سخن دليل است بر اينكه مادر بر دختر خود ولايت ندارد .

بحث پيرامون ولايت پدر و جدّ در فقه مذكور است ، و اكنون از محدوده بحث ما خارج است .

9 - روايات زيادى كه متواتر معنوى است و در جميع ابواب فقه وجود دارد كه دلالت ميكنند بر اختلاف مرد و زن در مورد طهارت ، نماز و روزه ، جهاد ، نكاح ، نفقه ، طلاق ، عدّه ، ارث ، ولايت ، قضاوت ، شهادت ، حدود ، قصاص و ديات ، بطوريكه ممكن است گفته شود : اين اختلاف وسيع از سرچشمه واحدى مايه ميگيرد ، و آن سرچشمه كلام خداوند است : لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ، « 2 »

« مردان بر زنان برترى دارند . » و البتّه كلام خدا برتر و بالاتر است : وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا . « 3 »

و روح اين تفاوت در تمامى شئون زن سرايت كرده ، از قواى بدنى و خاطرات فكرى و عواطف قلبى .

و اسلام كه دينى است كه بر همه اديان و مكتب‌ها برترى دارد ، و هرگز فروتر نخواهد بود ، « 4 » بنگر چگونه جانب زن را بيش از جانب مرد مراعات كرده ، كه در محيط آكنده از آفتها و فرسايشها و بلايا قرار نگيرد ، و گل وجودش به حال طبيعى خود باقى بماند ، و در جوّ انسانى بوى عِطرآگين خاصّ خود را همواره حفظ نمايد ، و طهارت ذاتى و عصمت طبيعى خود را به دست امواج ديوانه و خطرناك شهوتِ مردانِ خيانت پيشه فاسد نسپرد كه او را چون اسباب بازى ملعبه خويش سازند ، و مانند توپ به هوس هاى

( 1 ) « نهج البلاغه » ج 2 باب حِكم ص 194 . ( 2 ) آيه 228 از سوره 2 بقره . ( 3 ) آيه 40 از سوره 9 توبه . ( 4 ) اين سخن را شيعه و سنّى از پيغمبر اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت كرده‌اند .