رساله بديعه در تفسير آيه الرجال قوامون على النساء ... (فارسى) — الصفحة ١١٩

استقراء اقسام جهاد توسط مؤلّف

و ميفرمايد : وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ . « 1 »

« آنان را كه در راه خدا كشته شوند مرده مخوانيد ، كه زنده‌اند ، ولى شما ادراك نمىكنيد . » « 2 »

مخفى نماند كه تمام اين اقسام جهاد ، تحت يكى از دو عنوان قرار دارند :

اوّل : آنكه جهاد ابتداءً و بالذّات از طرف مسلمين آغاز گردد . خواه براى دعوت به اسلام باشد ، يا اغراض ديگر مذكور و يا بر طاغى و يا ياغيان كه بر امام شوريده‌اند و خروج كرده‌اند ، يا كسانى كه محارب با خدا و رسول ميباشند ، و كسانى كه سعى ميكنند نظم جامعه را مختّل سازند اگرچه به ظاهر مسلمان باشند .

و اين نوع از جهاد بايد با اجازه پيغمبر صّلى الله عليه و آله و سلّم يا امام عليه السّلام باشد . و هم بايد امر به تجهيز ارتش و بسيج نمايد . و فقط مردان بايد به اين قسم از جهاد مبادرت ورزند نه زنان ؛ و وجوب بر مردان هم كفائى است .

و گويا استعمال لفظ جِهاد در اين موارد باعث انصراف آن لفظ در اين موارد شده است .

اين نوع از جهاد ، شامل قسم اوّل و چهارم ، و پنجم ، و ششم ، و هفتم ، و هشتم ، و دهم مىشود .

دليل بر اينكه اين قسم از جهاد اختصاص به مردان دارد علاوه بر ظاهر آيات شريفه :

قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ . « 3 »

« با افرادى كه ايمان به پروردگار و روز جزا ندارند به قتال برخيزيد ( خطاب


( 1 ) آيه 154 ، از سوره 2 : البقره . ( 2 ) . ناگفته نماند استدلال به آيات در موارد دوازده گانه ، اختصاص به همان مورد ندارد . بلكه بعضى از اين آيات علاوه بر مورد خود شامل بعضى از موارد ديگر هم مىشود . ( 3 ) . آيه 29 ، از سوره 9 : التوبه .