شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — الصفحة ٥٥١

توضيح مفردات

درّ : جريان و كثرت .

حَلَب : شير دوشيده شده .

ثُغُرة : در « اين جا » خضوع گردن كشان .

فورة : هيجان .

افك : دروغ .

خَمَدت : شعله‌هاى آتش فرو نشست .

هدأت : آرامش پيدا كرد .

الهرج : فتنه .

استوسق : نظم يافت .

نَكَثَ : نقض كرد .

قد أَرى : « رؤيت » ، در اين جا به معناى علم است ، مىدانم .

اخْلَدْتُمْ : از « خلود » ، ركون‌كردن و مايل شدن ، ميل شديد .

خَفض : آسايش زندگى .

دعة : راحت و آرامش .

دسع : بيرون انداختن نشخوار توسط شتر .

مجّ : ريختن .

وعيتم : از « وعا » ، ظرف . « وعيتم » يعنى آنچه را كه حفظ كرده بوديد به بيرون ريختيد .

تسوّغتم : از «

ساغ الشراب

» ، به سهولت و آسانى نوشيديد .

فيض : در لغت به معناى به كثرت آب و جريان آن است .

فاض الخبر

؛ يعنى شايع شد .

فاض صدرُهُ بالسّر

؛ سرّ را ظاهر كرد . مراد از « فيضه » در اين جا عدم تاب و توان نفس در ضبط و نگاه‌دارى اسرار است .

نَفَث : فُوت‌كردن بدون آب دهان .

نفثة المصدور : آه كشيدن از درد سينه .

خَوْر : ضعف و سستى .