شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى)
- المؤلف: عز الدين حسينى زنجانى
- الوفاة: معاصر
- القسم: مصادر سيرة النبي والأئمة (ع)
- الناشر: موسسه بوستان كتاب - قم
فهرس الكتاب
- اهدا
- پيش‌گفتار
- فرزند عسكرى عليه السلام ، حجت بالغهء الهى
- انگيزهء اين شرح
- مقدمه
- سند خطبه
- فدك در تاريخ
- هدف از تعقيب فدك
- حمد و ثناى الهى
- متن خطبه
- ترجمه
- توضيح مفردات
- حمد و شكر
- تعريف حمد و شكر
- فرق حمد و شكر
- كلمهء « ما » در « ما أنعم » و . . .
- قرآن و تسبيح موجودات
- اختصاص همهء ستايش‌ها به ذات الهى
- الهام چيست ؟
- انگيزهء حالت الهام
- علم صديقهء طاهره عليها السلام
- بحثى با غزالى در تعريف نعمت
- سخن على عليه السلام با ربيع
- هماهنگى نعمت‌ها
- نشاط واقعى
- توالى نعمت‌ها
- ناتوانى از شمارش نعمت‌ها
- سخن فخر رازى دربارهء ناتوانى از شمارش نعمت‌ها
- فراتر بودن نعمت‌ها از درك انسان‌ها
- اقسام عالم ما سوى الله از ديدگاه فلاسفه
- عالم عقل
- عالم مثال
- عالم ماده
- مسئوليت در برابر نعمت‌ها
- بيان تلازم موهبت با مسئوليت
- مسئوليت رهبرى در نهج البلاغه
- مسئوليت سنگين رهبران از نظر امام سجاد عليه السلام
- مفهوم شكر در قرآن
- تبعيت از راه انبيا از مصاديق شكر است
- شرح صدر
- روايتى از امام صادق عليه السلام در معناى شكر
- مراتب شكر
- راز تأكيد قرآن بر حمد و شكر و تسبيح
- وجود دو كانون عقل و عواطف در انسان
- عدم كارآيى عقل بدون عاطفه
- عاطفهء برتر ( محبت )
- راه ايجاد محبت
- تفاوت مكتب انبيا با مكتب‌هاى ديگر
- توحيد و صفات الهى
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- بحث ادبى
- توحيد و يكتاپرستى قبل از شرك
- عامل دوگانه پرستى
- روايتى از امام صادق عليه السلام در بيان ريشه بت‌پرستى
- ربّ النوع
- عرب قبل از اسلام
- نياكان عرب
- دليل گرايش شديد عرب به بت‌پرستى
- توحيد ، زيربناى اسلام و قرآن
- مركّب بودن توحيد از اثبات و نفى ، در نظر قرآن
- طاغوت چيست ؟
- عبرت از گذشتگان
- مراتب توحيد
- وابستگى فكر به ذات ربوبى
- برگشت اصول پنج گانه دين به توحيد
- سازنده بودن عقيده در اسلام
- چند بعدى بودن اسلام
- شهادت به وحدانيت
- وحدت عددى
- نتيجه و تفسير سورهء توحيد
- وحدت حقه در روايات
- نمونهء وحدت عددى
- برهان قرآن در توحيد
- دو اشكال
- اشكال اوّل : وجود بىنظمى در جهان
- اشكال دوم : وجود دو مدبّر يا بيشتر
- كلمهء توحيد : تأويل اخلاص
- 1 . مراد از تأويل
- چگونه اخلاص ، تأويل كلمه توحيد است ؟
- فرق فطرت دل و فطرت عقل
- وجود دو « من » در انسان
- نظم در موجودات جهان
- گفتار پايانى در ذات
- سخن غزالى در راز نارسايى شناخت انسان از خدا
- صفات مثبت و منفى
- روايت هشام دربارهء صفات الهى
- سه صفت سلبى خدا
- گفت‌وگوى ابوقرّه با امام رضا عليه السلام دربارهء رؤيت
- اشكال
- اشاره به دو صفت ثبوتى قدرت و اراده
- قدرت خدا
- معناى قدرت
- ازليت و نسبت آن به خدا
- ارادهء خدا
- معناى اراده
- اراده در بشر و خدا
- اراده از صفات ذات يا فعل ؟
- بىنيازى مطلق خدا
- شوق به كمال در انسان
- رفتار امام صادق عليه السلام
- بىنيازى ، يكى از اسماى حسناى خدا
- عقيدهء دانشمندان اماميه پيرامون راز خلقت
- مطابقت با قرآن كريم
- مظهر رأفت در انجام وظايف
- اهداف خلقت
- 1 . تثبيت حكمت الهى
- 2 . پرستش خدا
- راز تعبد در اسلام
- 3 . ارجمند ساختن دعوت انبيا
- ثواب و عقاب براى طاعت و معصيت
- بحث فلسفى در كيفر اعمال
- نبوت
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- شخصيت پيامبر
- برگزيدگى و معرفى پيامبر اسلام به همه انبيا
- سرّ خاتميت
- اوضاع جهان در دوران بعثت
- سرّ تعبير « عكّفاً على نيرانها »
- نظر صدر المتألهين دربارهء ميزان‌هاى انبيا
- ميزان تعادل
- ميزان تلازم
- ميزان تعاند
- تأمين آرامش در مكتب انبيا
- حقيقت انسان در قرآن
- انسان با بعدهاى متضاد
- هدف از قدم نهادن انسان به اين كرهء خاكى
- انسان و استفاده از نعمت‌ها
- مخالفت با قرآن و سنت
- الف ) مخالفت با قرآن
- ب ) مخالفت با سنت
- غريزهء زيبايى طلبى
- دايرهء محدوديت‌ها
- حاصل عمل‌كرد پيامبر در دوران زندگى
- خلاصهء اين بخش
- قرآن و فلسفهء احكام
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- عبوديت ، بالاترين كمال
- شرافت مخاطب بودن به خطاب الهى
- مسئوليت همگانى در برابر داعيان گمراهى
- قرآن ، بهترين وسيله
- معناى نور
- عوامل تكامل روح انسان
- روشنى دلايل قرآن
- حجيّت ظواهر قرآن
- قرآن و وحدت جهان
- معناى عزيمت در قرآن
- شريعت در اصطلاح قرآن
- فلسفهء احكام
- احكام تابع مصالح و مفاسد واقعى است
- حقيقت ايمان
- گفتار ملاصدرا در معناى ايمان
- شرك زدا بودن ايمان
- اطلاق شرك به يهود و نصارى در قرآن
- قرآن و شرك
- نبود دليل ( سلطان ) ميزان شرك در قرآن
- نماز وسيله پاكى از كبر
- كبر ، روح خودبينى
- زكات وسيلهء تزكيه
- مالكيت در اسلام
- روزه باعث تثبيت اخلاص
- حجّ براى استوارى دين
- عدالت موجب برابرى قلب‌ها
- اطاعت از امامت انگيزهء وحدت جامعه
- جهاد مايه عزت اسلام
- معناى باغى
- جهاد تهاجمى و دفاعى
- صبر موجب اجر و پاداش
- مددگيرى از دو عامل درونى و بيرونى در برخورد باحوادث
- تشريع امر به معروف براى مصلحت عمومى
- نقش اسلام در اشاعهء معروف
- معناى معروف و منكر
- احسان به والدين سپر خشم خدا
- صله رحم باعث تكثير نسل و عدد مىشود
- قصاص براى جلوگيرى از خون ريزى
- چند اشكال در مورد قصاص و پاسخ آن
- وفاى به نذر زمينهء مغفرت الهى
- پر دادن پيمانه‌ها براى جلوگيرى از كم فروشى
- حرمت خمر براى جلوگيرى از پليدى
- اجتناب از قذف مانع لعن الهى
- معناى قذف و شرايط تحقق آن
- ترك دزدى موجب عزت نفس
- اعتراض ابوالعلا به قصاص و جواب سيد مرتضى
- شرايط قطع دست دزد
- اجتناب از خوردن اموال يتيم براى پرهيز از ظلم به آنان
- عدالت حاكمان موجب اصلاح دولت و محبت رعيت
- جايگاه مردم در حكومت اسلامى و ديگرحكومت‌ها
- دستور على عليه السلام به مالك اشتر دربارهء جلب رضايت توده مردم
- دو گروه اقليت و اكثريت در جامعه و ويژگىهاى آنها
- اخلاص براى خدا علت حرمت شرك
- نتيجه‌گيرى از بيان فلسفهء احكام
- اى مردم ! بدانيد كه من فاطمه‌ام
- متن
- توضيح مفردات
- تأكيد فاطمه عليها السلام بر معرفى خود
- انقلاب پيامبر
- مراد از « يوم الله »
- انقلاب نمونه
- قاطعيت و انعطاف ناپذيرى
- شرح اوضاع گذشتهء جزيرة العرب
- جغرافياى عربستان
- حكومت
- تعصب‌هاى قبيله‌اى
- خون‌ريزى و جنگ
- غارت
- زنده به گوركردن دختران
- بت پرستى
- بت‌هاى معروف در قرآن
- اعتقاد به روز رستاخيز
- برداشت عرب از نبوت و معاد
- رواج رباخوارى
- پس از اسلام به كجا رسيدند ؟
- خدمت‌هاى مولاى متقيان عليه السلام
- پايدارى على عليه السلام در جنگ‌ها
- رنج پذيرى على عليه السلام در راه خدا
- كوشا در اجراى فرمان خدا
- نزديك به رسول خدا صلى الله عليه و آله
- على عليه السلام اميرالمؤمنين
- فرار ديگران در جنگ‌ها
- بازگويى دوران ركود پس از انقلاب
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- دشمن خارجى و داخلى
- دشمن خارجى
- دشمن داخلى
- تكرار سنت بنىاسرائيل
- روش و سنت بنىاسرائيل
- تكرار تاريخ
- معيار قبح پرستش گوساله
- معناى وسيع عبادت
- هشدار قرآن كريم
- هشدار پيامبر
- حزب سرّى و متشكل
- فعاليت آشكار
- نخستين موفقيت حزب
- پوسيده شدن دين
- دين نمىتواند حافظ خود باشد
- دين چيست ؟
- جامعيت قرآن
- دين و پاسخ به مشكلاتّ
- دين وسيلهء سلطنت نيست
- ضرورت پاسخ گويى به نيازهاى علمى
- سيماى خليفهء اوّل قبل از اسلام
- توبيخ انصار !
- سقوط در فتنه
- سرآغاز استخفاف اسلام
- امامت امرى ملكوتى
- تبعيض در ايمان به پيامبران
- وقايع پس از رحلت پيامبر
- محاكمهء خليفه از طرف حضرت زهرا عليها السلام
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- دفاع از فدك با استناد به قرآن و سنت
- صديقهء طاهره عليها السلام و آنان كه حق را يارى نكردند ( انصار )
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- نياكان انصار
- جان فشانىهاى انصار
- سرانجام انصار
- شرك بعد از ايمان
- موانع قيام
- گرايش به تن آسايى و دورى از حق
- رهايى از تنگناى معيشت و گشايش آن
- عدم قيام در راه حق
- نااميدى حضرت زهرا از تأثير پذيرى انصار
- پاسخ خليفه
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- هدف خليفه از تواضع ظاهرى
- بحثى دربارهء حديث « نحنُ مَعاشِرَ الانبياءِ . . . »
- مقام اوّل : سند روايت
- مقام دوم : دلالت حديث
- پاسخ صديقهء طاهره عليها السلام
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- توطئهء غصب فدك
- خليفه و اجماع مسلمانان
- فاطمه عليها السلام و مردم
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- توبيخ انصار و مهاجرين
- فاطمه عليها السلام و على عليه السلام
- متن
- ترجمه
- توضيح مفردات
- اشكال بر پرخاش حضرت زهرا عليها السلام در برابر حضرت على عليه السلام
- پاسخ اوّل
- پاسخ دوم
- فاطمه عليها السلام و زنان انصار
- متن خطبه
- ترجمه
- شرح مفردات
- بحث در سند و مطالب كلى
- خلافت و وحى
- 1 . حديث منزلت
- 2 . حديث ثقلين
- عترت كيست ؟
- چرا قريش به على عليه السلام تمايل نداشت ؟
- تنمّر در ذات خدا ! ؟
- مقام علمى على عليه السلام
- پى آمد انتخاب غلط !
- عمر بن عبدالعزيز و لعن
- فهرست‌ها
- آيات
- روايات
- كَسان
- معصومان عليهم السلام
- كتاب‌ها
- مكان‌ها
- اشعار