شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — الصفحة ٥٥٠

توضيح مفردات

استوسع : از « وسعت » ، گشاد شد .

وهنه : در بعضى نسخه‌ها « وهيه » آمده لباسى كه پوسيده و پاره شده باشد .

استهز : استوسع .

فتق : شكاف .

أَكْدَت الآمال : خيرش ، تمام و منقطع شده .

إكداءآمال

كنايه از ، بين رفتن امير است .

بائقة : شر و بلا .

افنيتكم : جمع « فنا » ، اطراف منزل از بيرون و يا عرصهء وسيع رو به روى منزل‌هاى شما .

هُتافاً : آواز بلند .

صراخاً : صداى بلند .

تِلاوة : قرائت .

ألحاناً : جمع « لحن » ، با طرب و ترجيع خواندن و نيكوكردن قرائت و يا شعر و غنا « 1 » به قرينهء مقابله يعنى با صداى خوب خواندن .

إيهاً : اسم فعل به معناى امر ، به كسى كه ادامهء گفتار و يا عملى را از كسى ديگر بخواهد « إيِه » گفته مىشود . ابن سكّيت گويد : اگر لفظ « إيه » را به ( كلمهء بعد ) وصل كردى با تنوين مىخوانى ؛ مثل اين كه مىگويى :

ايهٍ حدّثنا

و وقتى خواستى با لفظ « إيهٍ » را برسانى با فتح همزة « أَيهاً » مىگويى كه به معناى « هيهات » مىباشد يعنى دور است . « 2 »

أَأُهضمُ : از « هضم » ، شكستن ، ظلم‌كردن ، بازداشتن ، نقص .

منتدى : مجلس و محل مشورت .

كفاح : بدون زره و سپر به استقبال دشمن رفتن .

ناطحتم : « نطح الكبش » از باب « ضرب » ، شاخ به شاخ شديد .

بُهَم : جمع « بهمة » ، مجهولى كه شناخته نشود ، قهرمان .

( 1 ) . النهاية في غريب الحديث و الاثر ، ج 4 ، ص 242 . ( 2 ) . مجمع البحرين ، مادهء « اى ه » .