شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — الصفحة ٤٩٦

سيماى خليفهء اوّل قبل از اسلام

متعرّض شده‌اند . از باب نمونه ابن اثير در النهايه مىگويد :

في حديث أبيبكر و النسابة :

إنّكَ مِن زَمَعاتِ قُريش ، « الزَمَعة » بالتحريك التلعة الصغيرة اى لستَ من أشرافِهم . « 1 »

جوهرى در صحاح مىگويد :

« الزمع » رذالُ المال يُقال : هو من زمعهم

. در استيعاب آورده :

لمّا بوِيعَ لأبي بَكر جَاءَ أبوسُفيان بن حرب إلى عليٍّ - صلوات اللّه عليه - فَقالَ ، غَلَبَكم على هذا الأمرِ أرذلُ بَيتٍ في قُريش .

ابن‌ابىالحديد در شرح نهج البلاغه آورده كه زبير بن به كار در موفقيات حكايت كرده كه ابوبكر در جاهليت به قيس بن عاصم منقرى گفت :

ما حَمَلكَ عَلى انْ وَ أَدْتَ ؟

؛ چه چيز تو را وادار كرد كه دختر خود را زنده به گور كنى ؟ گفت :

مخَافةَ ان يَخلفَ عليهِنّ مثلُك

؛ ترسيدم مثل تو صاحب و شوهر آنها گردد .

باز ابن‌ابىالحديد در شرح خود آورده : عبدالملك بن مروان در جواب نامهء مصعب‌بن زبير نوشت :

امّا ماذَكرتَ مِن وفائِكَ فَلعمري لَقَد وَ فى أبوكَ ( زبير ) لِتيم و عديّ بُعَداء قريش و زَعانِفها

؛ اما آنچه كه در مورد وفاى خودت نوشتى ، به جان خودم سوگند ! پدرت به تيم و عدى ، مطرودان و اراذل قريش ، وفا نمود . ( زعانف : جمع « زعنف » ، رَذل و پست ) .

استيعاب از سعيد بن مسيب نقل كرده :

لمّا قُبِض رسولُ اللّه صلى الله عليه و آله ارتَجَتْ مَكّة فَسَمِع بذلك أبوقُحافة فقال : ماهذا ؟ قالوا :

قُبِض رَسولُ اللّه صلى الله عليه و آله . قال : أمرٌ جَلَلٌ . قال : فمَن وَلّى بعدَه ؟ قالوا : ابنُك . قال :

فهل رَضيتْ بذلك بنوعبدمَناف و بنَو المغيرة ؟ قالوا : نعم . قال : لا مانِعَ ما أعطَى اللّهُ ولامُعطيَ لما مَنَعه اللّه ؛ « 2 »

وقتى كه روح رسول خدا صلى الله عليه و آله به ملأ اعلى پيوست ، صدايى در مكه پيچيد و ابوقحافه آن صدا را شنيد و گفت : اين صدا ، چيست ؟ گفتند : رسول خدا صلى الله عليه و آله رحلت فرمود . گفت : اتفاق بزرگى است . گفت : چه كسى بعد از او زمام امور را به دست خواهد گرفت ؟ گفتند : پسر تو .

( 1 ) . النهايه ، ص 131 . ( 2 ) . الاستيعاب ، ج 3 ، ص 976 .