شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — الصفحة ٣٨٥
قصاص براى جلوگيرى از خون ريزى
وارد شده :
صِلوا أَرحامَكم ولَو بِالسَّلامِ ؛
صلهء رحم به جا آوريد با خويشان خود ؛ هر چند با سلام كردن باشد .
واضح است اين روايت ناظر به غير موارد وجوب است ؛ زيرا مثلًا اگر رحم ، پدر و مادر باشند و آنها تنگ دست باشند واجب است فرزند معاش آنها را اداره نمايد و در غير والدين مستحب است كه در صورت تنگ دستى ، معاش آنها را اداره نموده و اگر خويشاوند ، وارث باشد مستحب مؤكَّد است . اگر تنگ دستى نباشد هديه دادن به آنها مستحب است . روايت نبوى صلى الله عليه و آله در موردى است كه غير از سلام كردن ميسور نباشد . « 1 »
قصاص براى جلوگيرى از خون ريزى
قصاص براى جلوگيرى از خون ريزى
متن : القصاص حِقْناً مِن الدَّم ؛ خداى متعال قصاص را براى جلوگيرى از خون‌ريزى مقرر فرمود .
شرح : در اين قسمت صديقهء طاهره عليها السلام به آيهء شريفهء « وَلَكُمْ فِى القِصاصِ حَيوةٌ يا أُولِى الْأَلْبابِ » ؛ در قصاص براى خردمندان زندگى مخصوصى است ، اشاره مىفرمايد :
چون قصاص ، از احكام جزايى اسلام است و چه بسا عده‌اى ناآگاه آن را خلاف رأفت و دليل بر خشونت احكام اسلامى بدانند . بهتر است با بيان مقدمه‌اى به اشكالات مطرح شده پاسخ داد .
به‌طور كلى احكامى كه در اسلام تشريع شده ، مانند قصاص ، الهام گرفته از قانون تكوينى است كه دست قدرت آفريدگار حكيم در غريزه و فطرت هر حيوانى نهاده است ؛ زيرا مىبينيم دفاع درمقابل متجاوز در انسان و حيوانات موجود است و اگر ما اين حركت دفاعى را در مقابل ستم ، از انسان بگيريم او را به انسانى غير معمولى تبديل نموده و به ذلت واداشته‌ايم . در جامعهء بشرى خوارى ، زشت و ناخوشايند است و ذلت هم مفهومى جز تحمل ستم و تجاوز ندارد .
اگر در رفتار كودكان خردسال بنگريم ، خواهيم ديد كه در برابر كسى كه بدون جهت
( 1 ) . قواعد ، ج 2 ، ص 53 .