شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — الصفحة ٣٨
توضيح مفردات
توضيح مفردات
توضيح مفردات
ثنا : گونه‌اى از ستايش است كه با تكرار انجام شود . راغب در مفردات مىگويد :
الثّناء ما يُذكَرُ في مَحامِد الناسِ فَيثنى حالًا فحالًا ذِكرُه ؛
ثنا عبارت است از آنچه كه در ستايش كردنِ مردم ، وقت به وقت تكرار مىگردد . و چون نعمت‌ها از جهت شمول و عام بودن و نيز پى در پى بودن ملاحظه مىشود مناسبت اقتضا مىكرد كه ستايش به صورت « ثنا » كه تكرار ستايش است ، آورده شود .
سُبُوغ : در محاورات فصيح مىگويند :
دِرعٌ سابغٌ ؛
زره رسا ، نه دراز و نه كوتاه . در آيهء شريفه است . « وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَباطِنَةً » « 1 » ؛ نعمت‌هاى ظاهرى و باطنى را بر شما رسا و كامل نمود كه با نيازها تطبيق كند و هم آهنگ با آنها باشد . باز در آيهء ديگر است . « أَنِ اعْمَلُ سابِغاتٍ » « 2 » .
اسداء : عطا ، بخشيدن . در روايت است كه : مَنْ أسدى إليكُم معْروفاً فَكافؤوه ؛ هر كس كه به شما نيكى نمود او را پاداش بدهيد .
آلاء : جمع « إلى » - به فتح و كسر همزه - نعمت .
مِنَن : جمع « منت » نعمت‌هاى گران قدر - چنان چه از تتبّع استعمال قرآن به دست مىآيد - مانند نبوت : لَقد مَنَّ اللهُ على المؤمنين اذ بَعَثَ فيهم رسولًا ؛ خدا بر مؤمنان منت گذاشت كه از ميان آنها پيامبر را برانگيخت .
جمّ : زياد . در قرآن مىخوانيم : « وَتُحِبُّونَ المالَ حُبّاً جَمّاً » ؛ مال را زياد دوست مىدارند ( بيش از اندازه ) .
نأى : دور است .
تفاوت : راغب مىگويد : دور شدن چيزى از انسان به‌گونه‌اى كه دسترسى به آن ممكن نباشد .
( 1 ) . لقمان ( 31 ) آيهء 20 . ( 2 ) . سبأ ( 34 ) آيهء 11 .