شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — الصفحة ٣٠٨

توضيح مفردات

راغب مىگويد : « شرع » مصدر است و اسم شده براى راه پيدا و گشاده و به آن شرع و شريعت گفته شده و سپس با استعاره و مجاز به طريقهء الهيه هم « شرع » مىگويند ، چنان‌كه در آيه آمده : « لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهاجاً » . « 1 »

مكتوبة : كنايه از حتمى بودن آن شريعت‌ها .

تزكية : پاكيزه كردن ، ستودن خود ، نسبت بىگناهى به خود دادن ، اجتناب از آن نيز در قرآن كريم آمده است : « وَلَوْلا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ ما زَكى مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً وَلكِنَّ اللَّهَ يُزَكِّى مَنْ يَشاءُ » ؛ « 2 » اگر فضل خداوند بر شما و رحمتش نباشد يك نفر از شما به سوى صلاح و نيكويى گرايش پيدا نمىكند .

تنسيق : نظم و ترتيب دادن .

سخط : ( به ضم و سكون خا يا فتحهء سين و خا ) خشم گرفته ، در مقابل رضا به معناى خشنودى .

مِنماة : صيغه مبالغه از « نمو » مانند مِفصال ، بسيار وسيلهء رشد و نمو .

حِقن : نگهدارى و باز داشتن خون از ريختن .

مكاييل : جمع « مِكيال » ، پيمانه‌ها .

موازين : جمع « ميزان » ، سنجش .

بخس : به معناى نقص و كم دادن ، در آيهء شريفه آمده : « نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَهُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ » ؛ « 3 » اعمال آنها را بدون كم و كاست به آنان ارائه مىدهيم و آنان در اعمالشان نقصانى نمىبينند . نيز « وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ » ؛ « 4 » يوسف عليه السلام را به قيمت نازل و اندك فروختند .

قذف : انداختن شىء . قرآن كريم مىفرمايد : « وَقَذَفَ فِى قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ » ؛ « 5 » در قلب

( 1 ) . مائده ( 5 ) آيهء 48 . ( 2 ) . نور ( 24 ) آيهء 21 . ( 3 ) . هود ( 11 ) آيهء 15 . ( 4 ) . يوسف ( 12 ) آيهء 20 . ( 5 ) . حشر ( 59 ) آيهء 2 .