شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — الصفحة ٢٩٢
دايرهء محدوديت‌ها
انكارى مىگويد : « قلْ مَن حرَّم زينة . . . » متذكر مىشود كه جايز بودن استعمال زينت و طيباتِ رزق با پايگاه فطرى خود انسان مرتبط است .
دايرهء محدوديت‌ها
دايرهء محدوديت‌ها
برنامهء زندگى جامعهء بشرى در تصوير آدم عليه السلام مجسم شده . پس از بيان زينت‌ها و طيباتِ رزق همان طورى كه در مقابل نعمت‌هاى زياد ، مرزى براى آدم عليه السلام مشخص شد كه به آن مرز نزديك نشود :
لاتَقربا هذه الشجرةَ ؛
براى انسان نيز محدوديت‌هايى است كه بايد مراعات نموده و تجاوز ننمايد .
خلاصهء آن محدوديت در اين آيه بيان شده است :
« قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّىَ الفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَما بَطَنَ وَالإِثْمَ وَالبَغْىَ بِغَيْرِ الحَقّ وَأَنْ تُشْرِكُوا بِاللَّهِ ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطاناً وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ » ؛ « 1 »
بگو پروردگار من معصيت‌هاى بزرگ چه ظاهرى و باطنى ، و گناه و ظلم بدون حق ، و بدون دليل بر خدا شريك قرار دادن ، و چيزى را كه نمىدانيد دربارهء خدا گفتن حرام فرموده است .
خداوند متعال فهرست منهيّات را در اين آيه بر شمرده است :
1 . منهيّات در كارهايى كه از انسان سر مىزند دو قسم است : ظاهرى و باطنى .
2 . نكردنىهايى كه در گفتار و عقيدهاست . اين راجع به افراد هم نوع است كه آن را در آيهء « وَالبَغْىَ بِغَيْرِ الحَقّ » ناميده است . و يا داراى قبح آشكار و زياد است كه آن را « فاحشه » ناميده است ، مانند زنا و لواط « 2 » كه از هر دو عمل زشت در آيهء ديگر « فاحشه » ياد كرده است .
3 . نكردنىهايى كه از انسان سر مىزند و موجب خوارى و انحطاط وى مىگردد ، مانند مىگسارى ، قمار بازى و نظاير آن‌كه آن را « إثم » ناميده است .
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 33 . ( 2 ) . آيهء 22 سورهء اسراء در خصوص زنا مىفرمايد : « وَلاتَقْرَبُوا الزِّنى إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَساءَ سَبِيلًا » ؛ به زنا نزديك نشويدچون زنا قبح آشكار و بدترين راه است . آيهء 80 سورهء اعراف در مورد لواط مىفرمايد : « أَتَأْتُونَ الفاحِشَةَ ما سَبَقَكُمْ بِها مِنْ أَحَدٍ مِنَ العالَمِينَ » ؛ آيا مرتكب قبح آشكار مىشويد ؟ احدى از مردمان به اين گناه روشن سبقت نگرفته است .