شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — الصفحة ١٢٦

توضيح مفردات

ايجاد فرمود ، و به قدرت و مشيت خويش وجود بخشيد ، بدون هيچ نيازى به پديدآورى آنها . و جلب سودى در صورت بخشيدن آنها . جز اين كه خواست حكمت خود را استوار نمايد و مردم را به طاعت خود وادارد . و قدرت خود را بروز دهد و بندگان را به عبوديت وا دارد . و براى بزرگ داشت دعوت خود . سپس ثواب را بر طاعت ، و عقاب را بر معصيت خويش قرار داد . تا اين كه بندگان خود را از غضب و خشم خويش باز دارد . و به وعدهء بهشت نزديك سازد .

توضيح مفردات

توضيح مفردات

تأويل : از ماده « اوْل » ، برگشت .

ضُمّن : از ماده « ضمن » ، داخل ، درون .

ابتداع : بدون مثال و نقشه قبلى اختراع و ايجاد .

احتذاء : پيروى كردن .

ذرأها : از ماده « ذرَأَ » آفريد .

تكوين : هستى بخشيدن .

تصوير : صورت دادن به مواد . در قرآن كريم آمده : « هُوَ الَّذِى يُصَوِّرُكُمْ فِى الأَرْحامِ كَيْفَ يَشاءُ » ؛ « 1 » او آن چنان ( خدايى ) است كه شما را در رحم‌ها به نحوى كه بخواهد صورت مىدهد .

در اين آيه صورت دادن يعنى تغيير دادن مادهء صورت دار به صورت ديگر و مراد از صورت در اين جا صورت در اصطلاح فلسفه نيست ؛ چه اين كه آنان صورت را در برابر ماده به كار مىبرند .

حكمت : هر كارى كه داراى هدف عقلى باشد آن را « حكمت » مىگويند . در صحيفهء سجاديه آمده :

فَجَعَلَ لَهُمُ اللَّيْلَ لِيَسْكُنُوا فِيهِ مِنْ حَرَكاتِ التَّعبِ وَ نَهَضاتِ النَّصَبِ ؛

خدا شب را براى اصلاح كار بشر قرار داد تا در آن از فعاليت‌هاى رنج‌آميز آرام گيرد .

( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 6 .