يس اسماى حسناى الهى (فارسى) — الصفحة ٢٢٧
« لعلّ » و معناى جزميّت يا ترديد ؟
كرده باشد ، ولى سلّول بدنش غلط كار كند ! حال چه كسى به او گفته كه غلط كار كند ، من نمىدانم ! چه كسى به ميلياردها سلّولِ ديگر بدن مىگويد :
« خوب كار كن ! » و به اين يكى مىگويد : نادرست كار كن و مشكل درست كن ! ؟
نه ! اين كه گفتم : نمىدانم ، مىدانم ! او همان ربّ مهيمن و مدبّر است . او همان خداوند - سبحانه و تعالى - است كه / ب‌هستى نام از او يافت ؛ نام و قوام و استحكام و انجام از او يافت ! /
بنابراين تقوا باعث نزول و تداوم رحمت‌هاى الهى مىشود .
« لعلّ » و معناى جزميّت يا ترديد ؟
« لعلّ » و معناى جزميّت يا ترديد ؟
در آيه‌ى شريفه‌ى ياد شده عبارت : « لَعَلَّكُمْ تُرْحَموُنَ » آمده است .
معناى « لعلّ » چيست ؟
گفته‌اند : لعلّ با آنكه معناى ترديدآميز دارد ، ولى در قرآن ، براى تأكيد است ؛ « لَعَلَّكُمْ تُرْحَموُنَ » يعنى حتماً مورد رحمت قرار مىگيريد .
بعضى ديگر گفته‌اند : « لعلّ » به معناى « تَرَجّى » و « اميدوارى » است ؛ يعنى احتمال دارد مورد رحمت قرار بگيريد و حتميّتى در كار نيست .
بنده خيال مىكنم معناى « لَعَلَّ » در قرآن ، مفهومى بين اين دو معنى است :
يعنى « لَعَلَّ » سنّت الهى را بيان مىكند ؛ ولى براى خدا ، هيچ سنّتى الزام‌آور نيست ؛ خدا بالاتر از سنّت‌هاست . فقط اگر خداوندْ وعده‌اى دهد ، حتماً انجام خواهد شد و تعابيرى چون « وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوبٍ » « 1 » و « إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ » « 2 » ناظر به همين حتميّت و جزميّت است ؛ امّا اگر سنّتِ مرسومى چون سوزانندگى آتش از سوى حضرت حق بنياد نهاده شده باشد ، اين‌گونه نيست
( 1 ) - / هود ، 65 : ( اين وعده‌اى است كه دروغ نخواهد بود . ) ( 2 ) - / هود ، 40 : ( مگر آن‌ها كه قبلًا وعده ى هلاك به آنان داده شده . )