حقائق هامة حول القرآن الكريم (حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم) (فارسى) — الصفحة ٢٣١

استناد قرائات به چيست ؟

« يصرف » - با فتح « ياء » و كسر « راء » - خوانده‌اند . يعنى من يصرف الله عنه العذاب دليل ايشان آيه قبل از آن است كه مىگويد : قُلْ لِمَنْ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ . . . و همچنين خداوند متعال آيه را با معادل « يصرف » ختم كرده است . يعنى فرموده است : « فقد رحمه » و نفرموده : « فقد رحم » لذا از قبيل فعل معلومى است كه فاعل آن در جمله نيامده است . لذا سياق جمله و در نظر گرفتن اوّل و آخر ، ايجاب مىكند آن را به صيغه معلوم بخوانيم .

اما ديگران : « يصرف » به صيغه مجهول - خوانده‌اند . و دليل ايشان آن است كه اين وجه ، اضمار كمترى را در بر دارند ؛ زيرا كه « يصرف » - به صيغه معلوم - نياز به تقدير فاعل - اللّه - دارد . و همچنين نياز به اضمار كلمهء « عذاب » مىباشد .

اما اگر به صيغه مجهول قرائت كنيم در خود كلمه « يصرف » مفهوم « عذاب » نهفته است و نيازى به اضمار ندارد « 1 » .

5 - آيه شريفه : وَ لَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ « 2 » .

ابن عامر : وَ لَدارُ الْآخِرَةِ با يك لام و جر آخرة قرائت مىكرد و حجت وى اجماع قراء بر اين قرائت در سورهء يوسف : وَ لَدارُ الْآخِرَةِ « 3 » بود ابن عامر مورد اختلافى را با مجمع عليه اثبات مىكند .

ديگران : وَ لَدارُ الْآخِرَةِ - با دو لام و رفع آخره چون كه نعت است - قرائت كرده‌اند .

و دليل ايشان آيه شريفه : وَ الدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ « 4 » در سوره اعراف است « 5 » .

6 - آيه شريفه : قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ « 6 » نافع : « يحزنك » با ضم ياء و كسر زاء را در تمام قرآن - به استثناى سورهء انبياء - « لا يَحْزُنُهُمُ » با فتح ياء و ضم زاء از باب افعال دانسته و با ضم مضارعه قرائت كرده است .

« سيبويه » در توجيه قرائت فوق مىگويد : « احزنته » - از باب افعال - يعنى او را در

( 1 ) حجة القراءات ، ص 243 . و الكشف عن وجوه القراءات السبع ، ج 1 ، ص 425 . ( 2 ) سورهء انعام ، آيهء 32 . ( 3 ) سورهء يوسف ، آيهء 109 . ( 4 ) سورهء اعراف ، آيهء 168 . ( 5 ) حجة القراءات ، ص 246 . و الكشف ، ج 1 ، ص 429 و 430 . ( 6 ) سورهء انعام ، آيه 33 .