درسهائى از علوم قرآن (فارسى) — الصفحة ٢٤٥

ترجمهء سوسى

8 - خلف بن هشام بزّار در سال 286 فوت كرده است .

9 - يعقوب بن اسحاق : متوفا به سال 205 هجرى قمرى .

10 - يزيد بن قعقاع : متوفا به سال 130 هجرى قمرى .

اين نام ده قارى بود كه هفت تن اول مشهور و سه تن ديگر را نيز بعضى مشهور دانسته‌اند . البته قرّاى ديگرى نيز بجز اين هفت نفر جز و قرّاء مشهور ذكر شده‌اند كه براى اطلاع بيشتر بايد به طبقات القراء رجوع كرد .

بعد از بيان نام قرّاى مشهور ، معلوم شد كه مهمترين آنها عاصم بوده و قرائت او به واسطهء دو تن از شاگردانش به ما رسيده است . و چنان كه بررسى كرديم شاگردانش يا بد حافظه بوده‌اند و يا اين كه حرفهايشان قابل اعتماد نبوده است .

عاصم نيز وضع مطلوبى كه بتوان به قرائتش اعتماد كرد ، نداشته است .

به نظر ما - همانطور كه قبلا گفتم - حروف و كلمات و آيات قرآن همين بوده كه فعلا در دسترس ما مىباشد و اگر در برخى قرآنها ، بعضى از كلمات به گونهء ديگرى نوشته شده است . با بودن قرآن اصلى بدان قراءآت اعتمادى نيست . چرا كه عصمت قرآن ايجاب مىكند كه حروف و كلمات قرآن دست نخورده باقى بماند .

پس اگر قرائتهاى مختلف را بپذيريم ، بايد بگوييم ، در قواعد تجويدى است ، اجزاى قرآن ، الفاظ ، حركات ، سكنات قرآن متواتر است ، چون انگيزه بر نقل قرآن زياد بوده است . بنابراين ، اگر در مواردى خلاف ديده شد ، نبايد بدان اعتنا كرد .

نظر ايشان همان نظر ماست ؛ يعنى قرآن ، معصوم است و عصمت قرآن مانع از تغيير و تحريف در قرآن است .

امّا شيخ طوسى در تبيان مىگويد : معروف در مذهب اماميه اين است كه قرآن با يك حرف نازل شده ، منتها اجماع علماى اماميّة بر اين است كه قرائت قرآن به قراءآت متداول جايز است و انسان مخيّر است به هر قرائتى كه مىخواهد بخواند .

مىدانيد كه شيخ از اين اجماعها زياد دارد و نمىتوان به اجماعات ايشان اعتماد