درسهائى از علوم قرآن (فارسى) — الصفحة ١٩٠

اقوال در مورد حسن آيات متشابه در قرآن

انجام مىدهد . هيچ زن و مرد مؤمن و مؤمنه‌اى حق ندارد با او ازدواج كند . زيرا هم خودشان در معرض فساد قرار مىگيرند و هم مورد هتك حرمت مىشوند . مردم مىگويند : بنگريد كه با چه زنى ازدواج كرده است ! آن گاه مىپرسيم - از كسانى كه قائلند جملهء خبريه است - كه « حُرِّمَ ذلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ » را چه معنايى مىكنيد ؟ آيا اين را هم به معناى اخبار مىگيريد ؟ ! 9 - مورد ديگرى را كه نسخ دانسته‌اند ، آيهء « نجوا » است كه سابقا روى آن بحث كرديم .

فخر رازى مىگويد : اين حكم را خدا نسخ كرد ، چون از اوّل حكم خوبى نبود ، زيرا اگر قرار باشد ، هر كسى با پيامبر نجوا كند و صدقه دهد ، اين كار تنها از پولدارها ممكن بود و به فقرا سخت مىگذشت ، بنابراين ، آيه نسخ شده است . نيشابورى هم كه در كنار تفسير طبرى حاشيه‌اى دارد ، در ذيل آيه مىگويد : به اين آيه تنها على - عليه السّلام - عمل كرد البته ديگران هم مىخواستند عمل كنند ، ولى وقت نشد ، چرا كه خدا حكم را نسخ كرد .

ولى قبلا گفتيم كه اين آيه نسخ نشده ، بلكه آيهء بعدى كه به نظر آنها ناسخ مىآيد ، مفاد آيهء لا حرج است . لذا وجوب برداشته شد ، ولى استحبابش باقى ماند .

10 - يكى از آياتى كه مىگويند نسخ شده ، آيه متعه است فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً « 1 » ؛ پس هر قدر از زنان لذّت ( جنسى ) برديد ، اجرت آنها را بدهيد و اين حكمى واجب بر شماست . » گفته‌اند اين آيه به وسيله آيهء : يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ « 2 » « اى پيامبر هر وقت زنان را طلاق داديد ، قانون عدّة را در حق آنها رعايت كنيد . » نسخ شده است . گفته‌اند : در متعه ، طلاق نيست . پس با اين آيه ، آيهء متعه نسخ شده است .

حرف ، صحيح نيست ، زيرا اين آيه به طلاق دايم مربوط است و به بحث

( 1 ) - نساء / 24 . ( 2 ) - طلاق / 1 .