درسهائى از علوم قرآن (فارسى) — الصفحة ١٨٨

اقوال در مورد حسن آيات متشابه در قرآن

بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ قال : نسخت قوله : وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ « 1 » .

آيهء اولوا الارحام ناسخ آيهء « وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ » است .

ولى در روايت بعدى خلاف اين را مسأله مىگويد .

در مجمع البيان هم دارد كه « و قال مجاهد معناه فآتوهم نصيبهم من النّصر و العقد و الرّفه و لا ميراث فعلى هذا تكون الآية غير منسوخة و يؤيّده قوله تعالى :

أَوْفُوا بِالْعُقُودِ و « قول النّبيّ - صلّى اللّه عليه و إله و سلم - فى خطبة يوم فتح مكّة ما كان من حلف فى الجاهليّة فتمسّكوا به » مىفرمايد : مجاهد گفته : معناى آيه اين است كه با كسانى كه با شما پيمان بستند ، نصيبشان را بدهيد ، به پيمان نصر و پيمان عقد و تعاونى كه بسته‌ايد وفا كنيد ، ولى ارث نمىبرند .

بعد صاحب مجمع البيان مىگويد : پس آيه نسخ نشده و مؤيّدش سخن خداوند تعالى است كه فرمود : به عقدهايتان وفا كنيد و قول پيامبر كه در روز فتح مكه فرمود :

قسمهاى كه قبلا خورده‌ايد به آن پايبند باشيد . آيه نيز اين مطلب را مىخواهد بگويد ، و به ارث ربطى ندارد .

على بن ابراهيم در تفسيرش مىگويد : اين آيه نسخ شده و در پى اثبات ادعايش روايت هم نقل مىكند ، ! ما گفتيم صرف ورود روايت كافى نيست ، زيرا ما به آنها وثوق نداريم .

8 - گفته‌اند آيه : الزَّانِي لا يَنْكِحُ إِلَّا زانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَ الزَّانِيَةُ لا يَنْكِحُها إِلَّا زانٍ أَوْ مُشْرِكٌ وَ حُرِّمَ ذلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ « 2 » ؛ مرد زنا كننده ازدواج نمىكند ، مگر با زن زناكار يا مشرك زن زناكار نكاح نمىكند با او مگر مرد زناكار يا مشرك و اين نكاح بر مؤمنين حرام است . » به وسيله آيه : وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ

( 1 ) - ج 2 ، ص 173 . ( 2 ) - نور / 3 .