دروس اتحاد عاقل به معقول (فارسى) — الصفحة ٢٩٥

كلمات صدر الدين قونوى در اتحاد عاقل به معقول

كرده است :

« و لكن باسمه النور وقع الادراك » . و علّامهء قيصرى در شرح آن گويد :

« أى النور اسم من أسماء الذات الالهيّة ، و يطلق على الوجود الاضافى و العلم و الضياء ؛ اذ كل منها مظهر للاشياء . أمّا الوجود فظاهر لأنّه لولاه لبقى أعيان العالم فى كتم العدم . و أمّا العلم فلأنّه لولاه لما يدرك شىء بل لا يوجد فضلا عن كونه مدركا . و أمّا الضياء فلأنّه لولاه لبقيت الأعيان الوجوديّة فى الظلمة الساترة لها . فبالضياء يقع الادراك فى الحسّ ، و بالعلم يقع الادراك فى عالم المعانى ، و بالوجود الحقّانى الموجب للشهود يقع الادراك فى عالم الأعيان و الأرواح المجرّدة » - انتهى . « فالعلم يدرك ما لا يدرك البصر .

كلام ديگر شيخ اكبر محيى الدين عربى در اتحاد عاقل به معقول

كلام ديگر شيخ اكبر محيى الدين عربى در اتحاد عاقل به معقول

در چندين جاى « فتوحات مكّيّه » به اين حقيقت تصريح مىكند . در يك جاى آن گويد :

« النفس الناطقة هى العاقلة و المفكّرة و المتخيّلة و الحافظة و المصورة و المغذية و المنمية و الجاذبة و الدافعة و الهاضمة و الماسكة و السامعة و الباصرة و الطاعمة و المستنشقة و اللامسة و المدركة لهذه الأمور . فاختلاف هذه القوى و اختلاف الأسماء ليست بشىء زائد عليها بل هى عين كل صورة .

كلمات صدر الدين قونوى در اتحاد عاقل به معقول

كلمات صدر الدين قونوى در اتحاد عاقل به معقول

صدر الدين قونوى كه از بزرگترين شاگردان محيى الدين عربى است در مصنّفاتش چون « نفحات الهيّه » و « نصوص » در اتّحاد علم و عالم و معلوم مطلقا ، بسيار بحث فرموده است و بعضى از آنها را شاگرد محقّق او ابن فنّارى در « مصباح - الانس » نقل كرده است . وى در نفحهء سادسهء « نفحات الهيّه » ص 40 گويد :

« اعلم أن حصول الشىء كان ما كان و كمال معرفته موقوف على الاتّحاد