انسان كامل از ديدگاه نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ١٦٩
سخن جوزجانى درباره استادش ابن سينا
سخن جوزجانى درباره استادش ابن سينا
سخن جوزجانى درباره استادش ابن سينا
ابو عبيد جوزجانى كه يكى از شاگردان شيخ است در آغاز مدخل منطق شفا گويد كه شيخ طبيعيات و الهيات شفا جز حيوان و نبات آن را در مدت بيست روز فقط به اعتماد به طبعش بدون اينكه كتابى در نزد او حاضر باشد نوشت ، فصادفت منه خلوة و فراغا اغتنمته و أخذته بتميم كتاب الشّفاء و أقبل هو بنفسه - يعنى الشيخ الرئيس - على تصنيفه اقبالا بجدّ ، و فرغ من الطبيعيات و الالهيات خلا كتابى الحيوان و النبات فى مدّة عشرين يوما من غير رجوع الى كتاب يحضره و انما اعتمد طبعه فقط ؛ الخ .
نظامى در اوائل ليلى و مجنون در سبب نظم كتاب گويد :
اين چار هزار بيت اكثر * شد گفته به چار ماه كمتر
گر شغل دگر حرام بودى * در چارده شب تمام بودى
سعدى هشت باب گلستان را در كمتر از يك فصل نوشت ، چنان كه در ديباچه آن تاريخ مبدأ اين است : به حكم ضرورت سخن گفتيم و تفرّج‌كنان بيرون رفتيم در فصل ربيع كه آثار صولت برد آرميده بود ، و ايام دولت ورد رسيده ، و مختم اين : فى الجمله هنوز از گل بوستان بقيتى مانده بود كه كتاب گلستان تمام شده .
عارف شبسترى محمود بن عبد الكريم بن يحيى متوفى حدود 732 ه ق بنابر مشهور در 33 سالگى وفات نموده است . مشهور است كه گلشن راز را در هيجده سالگى در جواب نوزده پرسش عارف بزرگ خراسان امير حسينى هروى در سال 717 ه ق با كمال اختصار به نظم پاسخ داده است . و بعد بر هر بيتى ابياتى افزوده و مجموع آن 992 بيت شده است .
صفى قرآن مجيد را در دو سال به نظم درآورده است چنان كه در پايان آن گويد :