انسان كامل از ديدگاه نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ١٤١
هرچيز را شأنيت معقول انسان شدن و انسان را شأنيت عاقل بودن هرچيز است
لنا مع اللّه حالات هو نحن و نحن هو و هو هو و نحن نحن . و هم آن جناب فرمود :
انّ روح المؤمن لاشّد اتصالا بروح اللّه من اتصال شعاع الشّمس بها « 1 »
امام مبين يس على عليه السّلام است كه انسان كامل است
امام مبين يس على عليه السّلام است كه انسان كامل است
فى المجالس باسناده عن أبى الجارود عن ابى جعفر محمّد بن على الباقر عليه السّلام قال :
لما نزلت هذه الاية : وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ قام رجلان من مجلسها فقالا يا رسول اللّه هو التورية ؟ قال : لا ، قالا : فالانجيل ؟ قال : لا ، قالا : فالقرآن ؟ قال : لا ، قيل امير المؤمنين على عليه السّلام ؟ فقال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلم : هذا الامام الذى أحصى اللّه فيه علم كلّ شىء « 2 »
هرچيز را شأنيت معقول انسان شدن و انسان را شأنيت عاقل بودن هرچيز است
هرچيز را شأنيت معقول انسان شدن و انسان را شأنيت عاقل بودن هرچيز است
اين سخن را سرّى است و آن اينكه شأن هر موجود چه مادى و چه عارى از ماده و احكام آن ، بذاته اين است كه معلوم و معقول انسان گردد .
و انسان را نيز چنين شأنيت و قابليت است كه از قوه بدر آيد و بافاضه مخرج نفوس از قوه بفعل كه در واقع حقيقت آنسويى است به فعليت مطلقه برسد تا بحدّى كه مصداق أحصى اللّه فيه علم كل شىء گردد ، بلكه همه اشياء گردد چه به براهين قطعيهء مسلّمه عقل و عاقل و معقول كه همان علم و عالم و معلوم و ادراك و مدرك و مدرك است « 3 » به حسب وجود يك هويت و حقيقت‌اند . چون
( 1 ) اصول كافى ، معرب ، ج 2 ، ص 133 . ( 2 ) الفصول المهمة فى اصول الائمة عليهم السّلام ، ج 2 ، باب ان كلّ واقعهء تحتاج اليها الامة لها حكم شرعى معين و لكل حكم دليل قطعى مخزون عند الائمة عليهم السّلام . ( 3 ) يكى از تأليفات حقير رساله‌اى در اتحاد عقل و عاقل و معقول است كه در اين موضوع به تفصيل بحث كرده است .