انسان كامل از ديدگاه نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ١٠٦

انسان كامل اسم اعظم الهى است

اين آيه كريمه همان است كه عالم جليل محمود دهدار متخلص به عيانى در كنوز الاسماء در تحصيل اسم اعظم فرموده است :

حنّه در سورهء انجيل بخوان * بدرستى كه همانست همان

هست در مصحف ما بعد سه ميم * در ميانهاى سور در حم

زيرا حنّه ما در مريم عليهما السّلام است و آن سج است ، و انجيل به بعد ابجدى ( م ) است كه غافر قرآن است چه مؤمن چهلمين سوره آن است و بيت بعد توضيح قبل است زيرا كه سه ميم به بعد مذكور كه آن را اعداد اجزاى جفرى و عدد وسط ابجدى نيز گفته‌اند چنان كه ناظم در اول جواهر الاسرار آورده است و از حضرت وصى عليه السّلام روايت كرده است ، « لط » است كه بعد سه ميم غافر است ؛ فتدبّر .

دل‌داده‌اى درباره همين كريمه گفته است :

دلم در بند دلدارى بدام است * كه نامش كعبه هر خاص و عام است

نشانت مىدهم گر مىشناسى * دو ميم و چار كاف و هشت لام است

ح : در غالب مقامات مقالات بيت وحى كه در زبر آل محمّد عليهم السّلام از اسم اعظم سخن رفت در « الحى القيوم » اشتراك دارند .

در جواب سؤال صد و سى و يكم باب هفتاد و سوم فتوحات مكيه گويد :

ما رأس اسمائه الذى استوجب منه جميع الاسماء ؟ الجواب : الاسم الاعظم الذى لا مدلول له سوى عين الجمع و فيه الحىّ القيوم « 1 » .

شرط هريك از اسماى ذات و صفات و افعال ، حيوة است و امهات اسماء و صفات هفت است :

حيوة و علم و اراده و قدرت و سمع و بصر و كلام است كه آنها را ائمهء

( 1 ) فتوحات مكيه ، طبع بولاق ، ج 2 ، ص 133 .