خلاصهء عبقات الانوار (حديث منزلت) (فارسى) — الصفحة ٠.٣١٣

سخن شارحان اين حديث در اتّصال استثنا

است ، همان‌گونه كه قاضى ايجى صريحاً گفته است . قطب شيرازى تصريح كرده به اين‌كه اين كلام ، از مطالبى است كه همه‌ى علما بر آن اتّفاق كرده‌اند . گفته‌اند : و لذا صحيح نيست كه گفته شود : « ما جاءنى زيد إلّاأن الجوهر الفرد حقّ » .

گويم : روشن است كه مخالفتى نيست ميان « عدم النبوّة » و ثبوت منزلت هارون براى حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام در حالت نبودن عموميت منزلت ، و « أنت منّي بمنزلة هارون من موسى إلّاعدم النبوّة » مانند « ما جاءنى زيد إلّاأنّ الجوهر الفرد حق » خواهد بود ، كه كمترين فصيح از آن مىپرهيزد . پس چگونه پيامبرى چنين بگويد كه فصيح‌ترين است ؟ !

20 - گروهى از پيشوايان اهل سنّت و بزرگان حافظانشان ، حديث منزلت را با لفظ « الّا النبوّة » روايت كرده‌اند ، از جمله :

احمدبن‌حنبل در « المسند » و در كتاب « مناقب على »

نسايى ، در كتاب « الخصائص » از صفوان ، از سعيدبن‌مسيّب ، از سعد . و از هشام ، سعيدبن‌مسيب ، از سعد ، و از عايشه ، از پدرش .

ابن‌عساكر دمشقى ، با اسنادش از جابربن‌عبداللَّه

موفّق‌بن‌احمد خوارزمى مكّى ، با اسنادش از جابربن‌عبداللَّه .

ابن‌كثير شامى كه روايت احمد را آورده و اسنادش را صحيح دانسته است .

سبطابن‌جوزى ، كه روايت احمد را آورده است .

مولوى ولىاللَّه لكهنوى ، آن‌جا كه روايت نسايى را روايت كرده است .

گويم :

پس اين استثنا متّصل است و ادّعاى انقطاع آن باطل مىباشد .

21 - گروهى از پژوهشگران اين قوم تفسير كرده و به صورت‌هاى متعددى صريحاً گفته‌اند كه مستثنى در اين حديث ، « النبوّة » است ، نه « عدم النبوّة » . و لذا نزد آنان استثنا متّصل است نه منقطع .

سخن ابن‌طلحة شافعى در « مطالب السؤول » ، ابن‌صبّاغ مالكى در « الفصول المهمة » و محمّدبن‌اسماعيل امير صنعانى را در « الروضة الندية » ملاحظه كنيد .