خلاصهء عبقات الانوار (حديث منزلت) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٣٦
2 - دهلوى گويد : بلكه تصريح كرده‌اند كه آن ( اسم جنس مضاف به عَلَم ) براى عهد است ،
نشستن زده شده باشد ، و اين عيناً همانى است كه در بطلان نظر كوفىها آورديم » . « 1 » از اين سخن نيز به طور كاملًا واضح ، دلالت اسم جنس مضاف به عَلَم و غير آن بر عموم ، آشكار مىشود .
2 - دهلوى گويد : بلكه تصريح كرده‌اند كه آن ( اسم جنس مضاف به عَلَم ) براى عهد است ،
2 - دهلوى گويد : بلكه تصريح كرده‌اند كه آن ( اسم جنس مضاف به عَلَم ) براى عهد است ،
همان‌گونه كه در عبارت « غلام زيد » و مانند آن است .
دلالت بر عموم است اگر قرينه‌اى بر عهد نباشد
گويم :
پوشيده نيست كه متبادر شدن عهد در عبارتى مانند « غلام زيد » كه به علّت وجود قرينه است ، مستلزم عدم دلالت بر عموم در هر اسم مضاف نيست . چون اسم جنس معرفه شده به « لام » و جمع معرفه شده به « لام » يا مضاف - اين صيغه‌هايى كه افاده عموم مىكنند به تصريح عموم اصولىها اگر قرينه‌اى بر عهد در آن پيدا شد ، بر آن حمل مىشود ، و اين قرينه ، آن را از دلالت بر عموم خارج نمىكند آنجا كه قرينه‌اى نيست ، و همين گونه است در اسم جنس مضاف .
يك . جلال محلّى گويد :
« جمع معرفه شده به لام مانند « قد أفلح المؤمنون » يا به اضافه مانند « يوصيكم اللَّه في اولادكم » براى عموم است تا زمانى كه عهدى تحقّق نيابد ، به دليل تبادر به ذهن » . « 2 » دو . بنانى در حاشيه‌اش گويد :
« محلى گفته : مادامى كه عهدى محقّق نشود .
سزاوار است اين قيد در موصولها نيز در نظر گرفته شود ، چون ممكن است براى
( 1 ) . شرح المفصّل فى علم النحو ، در موارد لزوم حذف خبر . ( 2 ) . شرح جمع الجوامع ، مباحث العام ، از الكتاب الأول .