حكمت برين ( ترجمه وشرح تطبيقى بداية الحكمه ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٦٣

فهرست تفصيلى

وجود ماهيت به غيرش تكيه دارد 343

وجود ماهيت ، معلول و موجدش ، علت است 344

چرا مجعول به وجود است ؟ 344

چرا محال است مجعول ، صيرورت ماهيت معلول به وجود باشد ؟ 345

حاجت ممكن به علت ، از اوليات است 345

فصل دوم : انقسامات علت 346

علت تامه و ناقصه 346

علت به واحد و كثير و بسيط و مركب تقسيم مىشود 347

تقسيم علت به قريب و بعيد 348

تقسيم علت به علل قوام و علل وجود 348

تقسيم علت به علل حقيقى و علل معدّه 349

فصل سوم : وجوب وجود معلول در موقع وجود علت تامه و وجوب وجود علت در هنگام وجود معلول 350

چرا معلولى كه در زمان خاصى به وجود آمده ، بايد علتش هم در همان زمان باشد 351

تفاوت وجوب بالقياس الى الغير با وجوب بالغير و سنخيت و ضرورت على و معلولى 351

برهان ديگر وجوب وجود معلول ، در موقع وجود علت تامه و . . . 352

چند نكته درمورد عليت 353

فصل چهارم : قاعدهء ، الواحد و اثبات اصل سنخيت 354

علل كثير ، سبب يك معلول نمىشوند 355

نكاتى درمورد سنخيت ميان عليت و معلوليت 356

فصل پنجم : محاليت دور و تسلسل در علل 357

محاليت دور چه مصرح چه مضمر 357

برهان وسط ابن سينا محكم‌ترين برهان براى محاليت تسلسل 358

برهان وسط در علل معدّه جارى نيست 359

دليل ديگر ابطال تسلسل ، وجود رابط بودن معلول نسبت به علتش است 359