حكمت برين ( ترجمه وشرح تطبيقى بداية الحكمه ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٦٩
صفات اضافيه
اقسام صفت
اقسام صفت
صفت يا ايجابى ثبوتى است يا سلبى تقديسى و خداوند در قرآن از آن دو به گفتارش : تَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ « 1 » تعبير كرده است .
پس صفت جلال ، صفتى است كه ذات خداوند از مشابهت با غيرش بزرگ‌تر است . ( پس جسم و جسمانى دانستن او صفت جلالى است ؛ به اين معنا كه او بزرگ‌تر از اين است كه چنين باشد ) و صفت اكرام ، صفتى است كه ذات با آن ، كريم و جميل بشود .
و اولى ، سلب از نقايص و اعدام است كه جميع آن‌ها به سلب واحد برمىگردد كه همان سلب امكان از خداست و دومى كه صفت اكرام است ، به حقيقيه ، مثل علم و حيات و اضافيه ، مانند خالقيت و رازقيت و تقدم و عليت تقسيم مىشود .
و تمام صفات حقيقى به وجوب وجود ؛ يعنى وجود متأكد برمىگردند و تمام صفات اضافيه ، به يك اضافه برمىگردند كه آن اضافه قيّوميّت است . « 2 »
قيّوميّت ، در اصطلاح حكما در دو معنا استعمال دارد « 3 » : 1 . مبالغة للقيام بالذات ؛ يعنى مبالغه در قيام بالذات ؛
2 . المقوّمية الوجودية العينيه ، يعنى حقيقتى كه قوام‌بخش وجود عينى است .
صفات اضافيه
صفات اضافيه
حكيم سبزوارى مىفرمايد : صفات اضافيه ، صفاتىاند كه محض نسبت هستند ، مانند عالميت و قادريت . و اين صفات كه منظور مضاف حقيقى مىباشند ، نه
( 1 ) . الرحمن ، آيه 78 . ( 2 ) . اسفار ، ج 6 ، ص 118 - 119 . ( 3 ) . شرح المنظومه ، ص 158 ، حاشيه .