شرح حديث جنود عقل و جهل ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٢

فصل ششم در شمّه [ اى از ] احاديث دربارهء تكبُّر

خداوندا ! ما بندگان ضعيف بيچاره را كه دستمان از همه چيز خالى است و به غير از درگاه تو پناهى نداريم ، با اين آتش مىخواهى عذاب كنى ؟ !

بارالها ! تو ضعف و بيچارگى ما را خود مىدانى ، تو نازكى پوست و گوشت ما را مىبينى ، ما را با آن عذاب چه چاره است ؟ !

خدايا ! بندگان تو از تو هستند و به تو متعلّقند ، همه بندگانند و تو خداى آنانى ، با خدايىِ خود با آنان رفتار فرما ، نه با بدى آنان . تو ما را خلق فرمودى و نعمتهاى غير متناهيه مرحمت كردى بدون آن كه خدمتى كرده باشيم ، نعمتهاى تو همه ابتدائى است ، نه استحقاقى .

بارالها ! تو خود را به رحمت و رحمانيّت به ما معرّفى فرمودى ، و ما تو را به فضل و رحمت شناختيم . تو فرمودى در كتاب بزرگ خود : « إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً » . « 1 » چشم داشت ما به رحمتهاى تو است ، و از خود و كرده‌هاى خود مأيوسيم . ما چه هستيم كه با عمل ، به درگاه تو بيائيم .

وَ حَمْلُ الزّادِ أقْبَحُ كُلِّ شَيْءٍ * إذا كانَ الوُفُودُ عَلَى الكَريمِ « 2 »

عذاب و عقاب ما بر بزرگى و عظمت تو افزايشى نمىدهد ، و رحمت و رأفت به بندگان در سعه رحمت تو نقصى وارد نمىكند . شيوهء تو احسان است و عادت تو كرم است . گو كه ما از شدّت جهل و بىحيائى ، به ستيزه برخاستيم ، و نافرمانى چنين خداى رئوفى كرديم ، لكن رحمت تو بسته به معصيت و اطاعت مخلوق نيست .

خدايا ! با فضل و رحمتت با ما رفتار فرما ، و ما را بسيئات اعمال و رذائل

( 1 ) - خداوند همهء گناهان را مىآمُرزد . ( زُمَر / 53 ) . ( 2 ) - حمل كردن توشه ، زشت‌ترين چيز است ، آن گاه كه در محضر كريم تشرّف خواهى يافت . ( نفس الرحمن فى فضائل سلمان ، حاجى نورى ره ، ( تحقيق جواد قيومى ، تهران ، مطبعهء آفاق ) ، ص 545 ) .