شرح حديث جنود عقل و جهل ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٤

فصل دوم [ در بيان تأثير رأفت ]

« بِبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ظَهَرَ الْوُجُودُ » . « 1 »

اين اسم رحمت كه شعب آن رأفت و عطوفت و امثال آن از اسماء صفاتيّه و افعاليّه است - اسمى است كه حق تعالى بيشتر خود را به آن معرفى فرموده ، و در هر يك از سور قرآنيّه آن را تكرار فرموده تا دلبستگى بندگان به رحمت واسعه آن ذات مقدّس روزافزون شود ، و دلبستگى به رحمت حق منشأ تربيت نفوس و نرم شدن قلوب قاسيه شود .

با هيچ چيز مثل بسط رحمت و رأفت و طرح دوستى و مودّت نمىتوان دل مردم را به دست آورد ، و آنها را از سركشى و طغيان بازداشت . و لهذا ، انبياء عظام مظاهر رحمت حق - جلّ و علا - هستند ، چنانچه خداى تعالى معرفى رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - را فرموده در آخر سوره توبه - كه خود سورهء غضب است - به اين نحو :

« لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ » . « 2 »

و در شدت شفقت و رأفت آن بزرگوار بر همه عائله بشرى بس است آيه شريفه اول سورهء شعراء كه فرمايد :

« لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ » . « 3 »

و در اوائل سورهء كهف كه فرمايد :

( 1 ) - الفتوحات المكيه ، ج 1 ، ص 102 ، ( طبع چهار جلدى ) ؛ و با تحقيق عثمان يحيى ، ج 2 ، ص 133 . ( 2 ) - هر آينه پيامبرى از خودِ شما بر شما مبعوث شده است ، هر آنچه شما را رنج ميدهد بر او گران مىآيد ، سخت به شما دل بسته و با مؤمنان رئوف و مهربان است . ( توبه / 128 ) . ( 3 ) - شايد از اينكه ايمان نمىآورند خود را هلاك سازى و قالب تهى كنى . ( شعراء / 3 ) .