شرح حديث جنود عقل و جهل ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٦

تتمّةٌ

تأثيرش در نفس كاسته شود .

« كُلا » مربوط به آيات سابقه است ؛ يعنى هر گز انسان را در آن روز هولناك چيزى نتوان از عذاب نجات دهد ، گر چه زن و فرزند و هر چه در عالم است ، فدا دهد .

همانا آتش جهنم شعله‌ور است و با آن شعله ، گوشت و پوست و عصب و عروق را از استخوان مىريزد ، دائماً ، پس مىرويد .

آن شعله به خود دعوت مىكند آنهايى را كه از حق رو برگردان شدند و پشت كردند و جمع كردند مال و منال را و خزينه كردند .

همانا انسان بسيار حريص خلق شده . چون به او شرّى رسد ، جزع كند . و چون خيرى رسد ، منع كند و حقوق الهى و خلقى را ندهد .

و بايد دانست كه چون فطرت محجوبه ، چون طبيعت ثانويه شده است از براى انسان ، از اين جهت فرموده : « إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً » « 1 » و اين منافات با خلق فطرت بر سلامت ندارد ، چنانچه واضح است .

و روايات شريفه در اين باب بسيار است ، و ما به ذكر كمى از آن قناعت كنيم .

كافي بِإسْنادِهِ عَنْ أبي عَبْدِ اللَّهِ - عَلَيْهِ السَّلامُ - قالَ : « قالَ أبُو جَعْفَرٍ - عَلَيْهِ السَّلامُ - : مَثَلُ الْحَرِيْصِ عَلَى الدُّنْيا مَثَلُ دُوْدَةِ الْقَزِّ كُلَّمَا ازْدادَتْ مِنَ الْقَزِّ عَلى نَفْسِه لَفّاً كانَ أبْعَدَ لَها مِنَ الْخُرُوجِ حَتّى تَمُوتَ غَمّاً » . قالَ : « وَ قالَ أبُو عَبْدِ اللَّهِ :

أغْنَى الْغَنِيِّ مَنْ لَمْ يَكُنْ لِلْحِرْصِ أسيراً » .

« 2 »

( 1 ) - در نسخهء اصل ، « خلق انسان هلوعا » آمده است . ( 2 ) - اصول كافى ، ج 2 ، ص 238 ، باب 116 ، ح 7 .