شرح حديث جنود عقل و جهل ( فارسى ) — الصفحة ١٩٥
فصل دوم [ در بيان تأثير طمع و يأس ]
فصل دوم [ در بيان تأثير طمع و يأس ]
فصل دوم [ در بيان تأثير طمع و يأس ]
ممكن است فرق ديگرى ما بين رجاء و طمع باشد . و آن ، آن است كه مراد از طمع اميد به مغفرت معاصى يا غفران مطلق نقايص باشد ، چنانچه خداى تعالى از قول حضرت خليل الرحمن نقل فرمايد : « وَ الَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ » « 1 » . و رجاء اميدوارى به ثواب اللَّه و چشم داشت به رحمت واسعه باشد . و ممكن است ، به عكس اين باشد . پس ضد آنها نيز به حسب مقابله فرق مىكند .
و در هر صورت رجاء و طمع به ذات مقدس و انقطاع از خلق و پيوند به حق از لوازم فطرت مخموره و مورد مدح ذات مقدس حق و حضرات معصومين - عليهم السلام - است .
قالَ اللَّهُ تَعالى : « وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ » . « 2 »
و در وصف مؤمنين فرمايد : « تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ » . « 3 »
و همانطور كه رجاء به حق تعالى و طمع به رحمت واسعه و اميدوارى از سرچشمه فيض آن ذات مقدس از شعب توحيد و از لوازم فطرت مخمورهء الهيه است ، و قطع طمع از ديگر موجودات و چشم‌پوشى از دست مردم نيز از لوازم
( 1 ) - و آن كسى كه طمع و اميد دارم ، روز پاداش گناهم را ببخشايد . ( شعراء / 82 ) . ( 2 ) - و خداوند را از روى بيم و اميد بخوانيد ، كه رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است . ( اعراف / 56 ) . ( 3 ) - پهلوهاى ايشان از خوابگاه‌ها جدا مىگردد ، و پروردگار خود را از روى بيم و طمع مىخوانند ، و از آنچه روزى ايشان كرده‌ايم انفاق مىكنند . ( سجده / 16 ) .