شرح حديث جنود عقل و جهل ( فارسى ) — الصفحة ١٢٤

فصل دوم [ اصلاح نفس از جحود ]

من متوجّه شوى ؛ ولى در اين دعاء و ذكر زنده باش و مرده مباش » . « 1 »

و در احاديث شريفه بسيار مذكور است كه خداى تعالى فرمود : « من همنشين آنانم كه مرا ياد كنند » . « 2 »

آرى ، با ذكر حقيقى ، حجابهاى بين عبد و حق خَرْق شود ، و موانع حضور مرتفع گردد ، و قسوت و غفلت قلب برداشته شود ، و درهاى ملكوت اعلى به روى سالك باز شود و ابواب لطف و رحمت حق به روى او گشوده گردد ؛ ولى عمده آن است كه قلب در آن ذكر زنده باشد و مرده نباشد ، و با مردگان انس نگيرد . و آنچه غير حق و وجه مقدّس اوست از مردگان است ، و دل با انس با آن به مردگى و مردارخورى نزديك شود : « كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ » . « 3 »

رسول خدا فرمود : راست‌ترين شعرى كه عرب گفته شعر لبيد است كه گفته :

« ألا كلُّ شيءٍ ما خلا اللّهَ باطلُ » .

« 4 »

دل به ديگر موجودات بستن - هر موجودى باشد - از خدا غافل شدن است .

آرى ، آنان كه ياد آنها ياد خداست و حبّ آنها حبّ خدا است ، خاصّان حق

( 1 ) - متن روايت اين است : « قالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِعيسى عَلَيْهِ السَّلامُ : يا عِيسى اذْكُرْني في نَفْسِكَ أذْكُرْكَ في نَفْسي وَ اذْكُرْني في مَلَإ [ كَ ] أذْكُرْكَ في مَلَأٍ خَيْرٍ مِنْ مَلَأِ الآدَمِيِيّنَ . يا عِيسى ألِنْ لي قَلْبَكَ وَ أكْثِرْ ذِكْري فِي الخَلَواتِ وَ اعْلَمْ أنَّ سُرُورِي أنْ تُبَصْبِصَ إلَىَّ وَ كُنْ في ذلِكَ حَيّاً وَ لا تَكُنْ مَيِّتاً » . ( اصول كافي ، ج 2 ، ص 364 ، باب ذكر اللَّه في السِّرّ ، ح 3 ) . ( 2 ) - متن حديث قدسى اين است : « أنَا جَلِيسُ مَنْ ذَكَرَنِي » . ( اصول كافي ، ج 2 ، ص 359 ، باب ما يجب من ذكر اللَّه في كُلِّ مجلسٍ ، ح 4 ) . بحار الأنوار : ج 90 ، ص 153 ، ح 11 و ص 156 ، ح 25 و ص 163 ، ح 42 . ( 3 ) - هر چيزى نابود شدنى است ، مگر وجه خداوند . ( قَصَص / 88 ) . ( 4 ) - قالَ رَسُولُ اللّهِ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : « أصْدَقُ كَلِمَةٍ قالَها شاعِرٌ كَلِمَةُ لُبَيْدٍ : ألا كُلُّ شَيْءٍ ما خَلَا اللّهَ باطِلٌ » . ( صحيح مسلم ، ج 4 ، كتاب الشعر ، ص 442 ، احاديث 6 - 3 ) .