مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣١

آفرينش آسمان و زمين در شش روز

آيات ده تا دوازده سورهء مباركهء سجده آمده كه خداوند آسمان و زمين را در شش روز خلق كرده است . به اين مناسبت علّامه رحمه الله در بحث روايى ، برخى از روايات مربوط را ذكر كرده است ؛ از جمله روايت ذيل :

در درالمنثور به نقل از ابن جرير آمده كه ابوبكر گفته است :

يهود نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمده و گفتند : اى محمد ! به ما بگو خداوند در اين شش روز چه آفريده‌هايى را خلق كرده است ؟ پيامبر صلى الله عليه و آله در پاسخ فرمود :

خداوند زمين را در روز يك شنبه و دوشنبه ، كوه‌ها را در روز سه شنبه ، شهرها ، روزىها و رودخانه‌ها و آبادانى و خرابى آنها را روز چهارشنبه و آسمان‌ها و فرشتگان را روز پنج شنبه تا سه ساعت از روز جمعه آفريده است . در ساعت نخست اجل‌ها و در ساعت دوم آفت و در ساعت سوم آدم را آفريد .

يهود گفتند : راست گفتى ، البته اگر گفتارت را تا پايانش مىگفتى . پيامبر صلى الله عليه و آله مقصود آنها را فهميد و خشمگين شد . خداوند اين آيه را نازل كرد : وَ ما مَسَّنا مِنْ لُغُوبٍ فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ ؛ به ما به خاطر اين آفرينش خستگى دست نداده است ؛ تو از آنچه مىگويند صبر پيشه كن . « 1 »

حضرت علّامه رحمه الله در ادامه آورده است كه در برخى روايات شيعه آمده است كه مقصود يهود از اين‌كه گفتند : « اگر گفتارت را به پايان مىرساندى » آن بوده كه پيامبر صلى الله عليه و آله بگويد :

« خداوند در روز شنبه از خلقت فارغ شد و در اين روز استراحت كرد . » « 2 »

يهود با ادّعاى اين نكتهء اخير ، افزون بر آن‌كه نسبت نارواى خستگى را به خداوند متوجه ساختند ، تعطيلى روز شنبه را براى خود نيز توجيه كرده و آن را به پيروى از استراحت خداوند مىدانند !

علّامه رحمه الله سه اشكال زير را به اين روايت وارد داشته است :

اولًا ، در روايت آمده است كه يهود گفتار پيامبر صلى الله عليه و آله را در بيان ترتيب آفرينش تأييد كرده‌اند ؛ در حالى كه آنچه در تورات در سفر تكوين است با اين ترتيب ، مخالف است . از طرفى نمىتوان مدعى شد كه تورات موجود غير از تورات عصر پيامبر صلى الله عليه و آله است .

ثانياً ، يك روز در هفته كه اصطلاحاً شامل يك روز با شب است زمانى تحقق پيدا مىكند كه


( 1 ) . همان ، ص 371 - 372 ( 2 ) . همان ، ص 372