مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٢٩

2 . دو روايت مجعول از عايشه

يعنى مكه و پيش از هجرت به مدينه بوده است . پس جناب عايشه كجا بوده كه بگويد : پيكر پيامبر در شب معراج مفقود نبوده است ؟ !

مرحوم علّامه رحمه الله در نقد تاريخى اين روايت چنين آورده است :

در سقوط روايت همين بس كه تمام روات و صاحبان سيره و تاريخ به يك صدا معتقدند كه اسرا در زمانى پيش‌تر از هجرت انجام گرفته و پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه با گذشت زمانى عايشه را به عقد خود در آورده است . در اين مسألهء تاريخى حتى دو مورّخ با هم اختلاف ندارند . « 1 »

روايت ديگرى كه از عايشه دربارهء پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده و با حقايق تاريخى منافات دارد ، روايتى است كه از او ذيل آيهء شريفهء « يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا » « 2 » نقل شده است . اين روايت را زمخشرى در كشاف نقل كرده است :

از عايشه سؤال شد پيامبر با چه چيز خود را پوشانده بوده است ؟ عايشه پاسخ گفت :

رواندازى بود به اندازهء چهارده ذراع كه من در زير نيمى از آن مىخوابيدم و رسول خدا صلى الله عليه و آله بر روى نيم ديگرش نماز مىخواند .

راوى سؤال مىكند جنس اين روانداز چه بوده است ؟ عايشه مىگويد : به خداسوگند ، نه خز بود و نه قز ( ابريشم نا مرغوب ) و نه پوست مرعز ، و نه ابريشم و نه پشم ، رويهء آن از مو و آسترى از كرك بود . « 3 »

چنان كه از ظاهر روايت كاملًا هويداست عايشه اعلام كرده كه به هنگام نزول اين آيه و وقوع داستان ، در كنار پيامبر صلى الله عليه و آله بوده است و به عنوان همسر ايشان زير همان روانداز خوابيده بوده است . در حالى كه مىدانيم از مسلمات تاريخ - چنان كه اشاره شد - اين است كه عايشه در مدينه با پيامبر صلى الله عليه و آله ازدواج كرده و اين آيات به اتفاق مفسّران در آغاز وحى در مكه بر پيامبر نازل شده است .

مرحوم علّامه رحمه الله در نقد تاريخى اين روايت فرمايد :

اين روايت محكوم به وضع و جعل است ؛ زيرا سورهء مزمل از سوره‌هاى ناب نازل شده در مكه است و پيامبر صلى الله عليه و آله پس از هجرت با عايشه ازدواج كرده است . « 4 »

( 1 ) . الميزان ، ج 13 ، ص 24 ( 2 ) . مزمّل ( 73 ) آيه‌هاى 1 و 2 ( 3 ) و . همان ، ج 20 ، ص 70 ( 4 ) و . همان ، ج 20 ، ص 70