مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

فصل اوّل : عصمت از ديدگاه متكلمان شيعه

عصمت علمى و عملى انبيا و امامان عليهم السلام ارائه داده است . ما جهت پرهيز از تكرار استدلال‌هاىِ مشابه به نقل ديدگاه چند متفكر بسنده مىكنيم . « 1 »

استاد علّامه مرحوم محمّدرضا مظفر ، خلاصهء تفكر شيعه در خصوص عصمت را اين‌گونه بيان مىدارد :

ما شيعيان معتقديم كه تمامى پيامبران و ائمه اطهار - صلوات اللَّه عليهم اجمعين - از گناه و خطا ، معصوم مىباشند ، قسمتى از فرق مسلمين در اين عقيده با ما مخالفند و معصوم بودن پيامبران را ضرورى نمىشمارند .

عصمت پيامبران منزه بودن آنها از گناهان كوچك و بزرگ و از خطا و فراموشى است ، بلكه واجب است كه پيامبران حتى از امورى كه منافى مروّت و وقار است ، منزه باشند ؛ مانند انجام دادن كارهاى سبك و نامناسب بين مردم ، چون غذا خوردن در راه ، خنده‌هاى بلند و انجام هر عملى كه به نظر عرف مردم ناپسند است .

دليل بر وجوب معصوم بودن پيامبران آن است كه اگر روا باشد پيامبر گناهى مرتكب شود يا خطايى نمايد و يا فراموشى بر او عارض گردد و . . . آيا پيروى از او حتى در مورد گناه و خطاى او واجب است يا نه ؟

اگر واجب باشد ، مستلزم آن است كه بگوييم خداوند در انجام گناه اجازه داده بلكه واجب كرده است و مسلماً اين نسبت را به خدا دادن از نظر دين و عقل بىاساس و باطل است . و اگر پيروى از او واجب نباشد ، با مقارن بودن « وجوب اطاعت مطلق از پيامبر » با مقام پيامبرى منافات دارد .

به علاوه اگر چنين باشد ، ما درباره هر يك از رفتار و گفتار پيامبر صلى الله عليه و آله احتمال گناه و يا خطا مىدهيم ، روى اين حساب واجب نيست كه در هيچ يك از گفتار و رفتار پيامبر ، پيروى از او كنيم .

در نتيجه غرض و هدف از بعثت پيامبران از بين مىرود ، در اين صورت پيامبر با ساير مردم هيچ‌گونه فرقى نخواهد داشت و براى سخنان و اعمال او ارزش فوق العاده‌اى كه موجب اعتماد به آن شود ، نيست ، همان‌گونه كه براى دستورها و اوامر چنين پيامبرى ارزش اطاعت نبوده و وثوق و اطمينانى به گفته‌ها و كردارش بدون قيد و شرط نخواهد بود .

( 1 ) . در خاتمه منابع عمده كلامى شيعه در خصوص مباحث عصمت خواهد آمد ، تا در صورت نياز اهل انديشه به منابع اصيل رهنمون گردند