شرح چهل حديث ( اربعين حديث ) ( موسوعة الإمام الخميني 46 ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٩١
فصل در بيان آن‌كه تفرغ براى عبادت موجب غِناى قلب شود
عذاب اليم و دخول جحيم مىدانيم ؛ و پيش خود چيزى سراغ نداريم و وسيله‌اى در دست نداريم جز آن‌كه تو خود را معرفى كردى به لسان انبيا به تفضل و ترحم و سعهء جود و رحمت ، و ما تو را بدين صفت شناختيم به قدر استعداد خود ؛ تو با مشتى خاك چه مىكنى ؟ ! جز رحمت و تفضل ! أَيْنَ رَحْمَتُكَ الْواسِعَةُ ؟ أَيْنَ أَياديكَ الشّامِلَةُ ؟ أَيْنَ فَضْلُكَ الْعَميمُ ؟ أَيْنَ كَرَمُكَ يا كَريمُ ؟ « 1 »
فصل در بيان آن‌كه تفرغ براى عبادت موجب غِناى قلب شود
فصل در بيان آن‌كه تفرغ براى عبادت موجب غِناى قلب شود
ببايد دانست كه غِنا از اوصاف كماليهء نفس است ؛ بلكه از صفات كماليهء موجود بما أَنّه موجود است ، و از اين جهت غِنا از صفات ذاتيهء ذات مقدس حق - جَلَّ و علا - است .
و ثروتمندى و مالدارى موجب غناى نفسانى نيست ، بلكه توان گفت كسانى كه غناى نفسانى ندارند ، به داشتن مال و منال و ثروت حرص و آزشان افزون گردد و نيازمندتر گردند . و چون در غير پيشگاه مقدس حق - جلَّ جلاله - كه غنىّ بالذات مىباشد ، غناى حقيقى پيدا نمىشود و ساير موجودات از بسيط خاك تا ذروهء افلاك و از هيولاى اولى تا جبروت اعلى فقرا و نيازمندان‌اند ، از اين جهت هر چه وجههء قلب به غير حق باشد و هر چه توجه باطن به تعمير مُلك و عمارت دنيا باشد ، افتقار و احتياج روزافزون شود . اما افتقار قلبى و روحى كه پر معلوم است ، زيرا كه نفسِ علاقه‌مندى و تعلقْ افتقار است . و اما افتقار خارجى ، كه آن نيز مؤكِّد افتقار قلبى است ، نيز بيشتر باشد ؛ زيرا كه هيچ كس به خودى خود نتواند قيام به ادارهء امور خويشتن كند ، پس در اين امر احتياج به غير افتد . و ارباب ثروت در ظاهر گرچه بىنياز قلمداد شوند ، ولى با نظر دقيق معلوم شود كه به مقدار ازدياد ثروت احتياجشان افزون گردد و نيازمندى زيادت شود .
( 1 ) - « كجاست رحمت گستردهء تو ؟ كجاست نعمت‌هاى فراگير تو ؟ كجاست عطاى همگانى تو ؟ اى بخشنده كجاست بخشش تو ؟ » .