جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٥٩

قسم اوّل : دو قومند كه با يكديگر ميراث مىبرند :

هردو جمع شوند سه يك مال ميّت تعلّق به مادر دارد [ 1 ] و تتمّه تعلّق به پدر .

و اگر با پدر و مادر پسرى جمع شود هريك از پدر و مادر شش يك مال را مىبرند و تتمّهء آن تعلّق به پسر دارد .

و اگر با پدر و مادر دخترى جمع شود هريك از ايشان شش يك مال را مىبرند ، و نصف مال را دختر مىبرد ، و تتمّه ميانهء ايشان و دختر پنج حصّه مىشود ، به‌شرطى كه ميّت دو برادر يا يك برادر و دو خواهر پدر و مادرى يا چهار خواهر پدر و مادرى نداشته باشد . چه اگر اينها موجود باشند تتمّهء مال ميانهء دختر و پدر به‌چهار حصّه منقسم مىشود چنانچه مذكور خواهد شد .

و اگر دو دختر با ايشان جمع شوند دو ثلث مال تعلّق به دختران دارد ، و ثلث آن به پدر و مادر .

و اگر يكى از ايشان با دختران جمع شود دختران ثلثان مىبرند ، و شش يك از پدر است يا از مادر ، و تتمّه ميانهء ايشان به‌پنج سهم يا چهار سهم منقسم مىگردد .

و هر گاه شخصى بميرد و پسرى داشته باشد تمام مال از او است ، و اگر متعدّد باشند مال را ميانهء خود بالسويّه قسمت مىكنند .

و اگر پسر و دختر جمع شوند دختر نصف پسر ميراث مىبرد .

و هرگاه شخصى بميرد و يك دختر داشته باشد تمام مال او از آن دختر است ، و اگر متعدّد باشند مال را ميانهء خود بالسويّه قسمت مىكنند .

و هر گاه ميّت فرزندان نداشته باشد و فرزندزاده داشته باشد آن فرزندزاده‌ها به جاى فرزندان حصّه مىبرند به‌طريقى كه مذكور شد ، خواه تنها باشند و خواه با پدر و مادر ميّت جمع شوند ، و هريك از ايشان حصّهء كسى را مىبرد كه به او مىرسد ، پس پسر دختر حصّهء دختر مىبرد و دختر پسر حصّهء پسر مىبرد ، و ذكور و اناث هريك از ايشان

[ 1 ] هرگاه اخوه حاجبين نباشند والّا مادر سدس مىبرد و پدر تتمّه را . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) * اگر حاجب نداشته باشد چنانچه خواهد آمد . ( صدر )