جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٧١٠

فصل دوم در بيان شروط طلاق

مفارقت او آيا بر شوهر حلال مىشود يا آنكه شرط است كه در حالتى كه زن از حيض پاك شود آن شخص دخول كند تا آنكه حلال شود ؟ مجتهدين را در اين دو قول است . [ 1 ] و شرط است كه آن شخص در فرج دخول كند . [ 2 ] پس اگر بىدخول منى خود را در فرج آن زن بريزد حلال نمىشود ، و همچنين اگر در غير قُبل نيز دخول كند .

فصل دوم در بيان شروط طلاق

فصل دوم در بيان شروط طلاق

بدان‌كه شروط طلاق پانزده است :

اوّل : صيغهء طلاق ، مثل آنكه شوهر به زن خود گويد : « انْتِ طالِقْ » يعنى تو طالقى يا آنكه اشاره به زن كند و گويد : « هذِه طالِقٌ » يعنى اين زن طالق است يا آنكه بگويد :

« زَوْجَتىْ طالِقٌ » ؛ يعنى زن من طالق است ، و سواى اين سه طريق [ 3 ] پيش شيعه طريق ديگر صحيح نيست . پس اگر كسى به زن خود گويد : « انْتِ طِلْقٌ » يعنى تو طلاقى يا تو از مطلّقاتى يا تو مطلّقه‌اى و مثل اينها طلاق واقع نمىشود . و همچنين طلاق صحيح نيست اگر به زن خود گويد كه : تو خليّه و بريّهء از شوهر و مثل اينها ، زيرا كه اين لفظها صريحاً دلالت برطلاق ندارند و طلاق واقع نمىشود اگرچه به آن قصد طلاق كنند .

دوم آنكه : صيغهء طلاق را به عربى بگويد [ 4 ] هر گاه قدرت برعربى گفتن داشته باشد ،

[ 1 ] - اقوى عدم اشتراط دخول است در حالت خلوّ از حيض و نفاس و غيرهما از موانع دخول . ( تويسركانى ) * اظهر قول اوّل است . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 2 ] و احوط اين است كه انزال هم بشود هر چند اقوى كفايت مجرّد دخول حشفه يا مقدار آن است . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 3 ] شبهه نيست در اينكه اقتصار به اين سه طريق احوط و اولى است اگر چه قول به لزوم خالىاز اشكال و مناقشه نيست . ( تويسركانى ) [ 4 ] اشتراط عربيّت احوط است . ( تويسركانى )