جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٢

فصل دوم در آداب تجارت

بيست و يكم آنكه : در معاش حدّ وسط را نگاه دارد ، يعنى نه اسراف كند و نه بسيار برخود تنگ گيرد .

بيست و دوم آنكه : در وقت نماز ، اوّل نماز بگزارد آنگاه به تجارت مشغول شود .

بيست و سوم آنكه : اگر كسى جهت او هديه‌اى بياورد عوض آن دهد .

بيست و چهارم آنكه : درِ دكان خود باز كند و طلب روزى نمايد اگر چه مايه نداشته باشد .

بيست و پنجم : پنهان كردن مال خود را اگرچه از برادر باشد .

بيست و ششم : خريدن املاك .

بيست و هفتم : خواب مقرّر خود را در شب كردن .

بيست و هشتم آنكه : براى تجارت كردن در شهرى نماند كه نقصان به امور دينى او رسد چون ناياب بودن آب به جهت وضو ، پس بايد كه به شهر ديگر انتقال [ 1 ] كند .

بيست و نهم آنكه : بعد از خريدن غلام و كنيز تغيير اسم ايشان بدهد .

سيم آنكه : شيرينى به خورد ايشان بدهد .

سى و يكم آنكه : چيزى به جهت ايشان تصدّق كند .

امّا بيست و شش امر مكروه :

اوّل : داخل شدن به بازار پيش از همه كس .

دوم : مدح بايع و ذمّ مشترى متاع را .

سوم : پوشيدن عيب ظاهر . [ 2 ]

چهارم : سوگند [ 3 ] خوردن در حال فروختن .

پنجم : خريدن و فروختن ميانهء صبح و طلوع آفتاب .

[ 1 ] البتّه با نبودن ضرر و عسر و حرج ترك انتقال را ننمايند . ( صدر ) * بلكه در بعض صور واجب است انتقال كند . ( يزدى ) [ 2 ] احوط حرمت پوشيدن عيب ظاهر است . ( تويسركانى ) * البتّه ترك پوشيدن عيب ظاهر را نمايند . ( صدر ) * يعنى اعلام نكردن . ( يزدى ) [ 3 ] يعنى سوگند راست . ( دهكردى )