جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤٧

امّا آن بيست و پنج امر كه در وقت سجود به فعل آوردن آن سنّت است :

چهارم آنكه : چون خواهد كه به سجده رود اوّل دوكف دست برزمين رساند بعد از آن زانوها ، و اگر زن باشد زانوها را اوّل به زمين برساند و بعد از آن دستها را .

پنجم آنكه : دروقت‌سجود انگشتان [ 1 ] دستها را به هم چسباند و از يكديگر دور نكند .

ششم آنكه : سرهاى انگشتان به جانب قبله باشد .

هفتم آنكه : هيچ‌يك از دستها به پهلو چسبيده نباشد .

هشتم آنكه : از پيشانى مقدار يك درهم به سجده‌گاه [ 2 ] برسانند نه كمتر از آن .

و بعضى از مجتهدين را [ 3 ] مذهب آن است كه رسانيدن مقدار يك درهم [ 4 ] واجب است « 1 » .

نهم آنكه : برخاك سجده كند [ 5 ] نه برسنگ و چوب و امثال آن ، و افضل آن است كه خاك يكى از چهارده معصوم عليهم السلام باشد ، خصوصاً خاك كربلا - على ساكنها السّلام .

دهم آنكه : قبل از ذكر سجود اين دعا بخواند : « اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ وَبِك امَنْتُ وَلَكَ اسْلَمْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَانْتَ رَبيْ ، سَجَدَ وَجْهيْ لِلَّذيْ خَلَقَهُ وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ ، وَالْحَمْدُللَّهِ رَب‌ِّالْعالَمِيْنَ تَبارَك‌َاللَّهُ احْسَن‌ُالْخالِقيْنَ » .

يازدهم آنكه : ذكر را مكرّر بگويد ، چنان كه در ركوع مذكور شد .

دوازدهم آنكه : ميانهء هريك از هفت عضو [ 6 ] و زمين حايلى نباشد بلكه بايد كه همهء اين هفت عضو برهنه به زمين برسد اگر مصلّى مرد باشد .

سيزدهم : بينى را هم اعضاى سجود گردانيدن .

[ 1 ] حتّى ابهامين . ( يزدى ) [ 2 ] و اين احوط است و سنّت گذاشتن تمام پيشانى است . ( خراسانى ) [ 3 ] قول بعض احوط است . ( كوهكمره‌اى ) [ 4 ] احوط است . ( دهكردى ، يزدى ) [ 5 ] بلكه مستحبّ سجده بر زمين است نه خصوص خاك ، و افضل خاك قبر حضرت‌حسين عليه السلام است . ( خراسانى ) [ 6 ] بلكه خصوص دو كف دستها . ( خراسانى ) ( 1 ) شهيد اوّل ، دروس 1 : 180 . شيخ صدوق ، مقنع : 87 .