اصول فلسفه رئاليسم ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٦
تنبيه و تذكر
تنبيه و تذكر
تنبيه و تذكر
مادىها در زمينه بحث گذشته سخنان بىپايه بسيارى گفته‌اند و ما در مقاله‌هاى گذشته به همه آنهاپاسخ داده‌ايم .
و اگر سخنان ايشان تحليل شود روشن خواهد شد كه همه اشكالات آنها ناشى از سوء فهم است . اشكال كنندگان بالاخره در فهم يكى از مقدمات برهان لنگ مىباشند :
1 - مانند كسانىكه ارتباط اجزاى جهان را فراموش نموده گفته‌اند : « جهان در حقيقت مجموعه‌اى است از متفرقات كه هر يك از آنها علتى مادى داشته و دارد و اين سلسله‌هاى متفرقه پهلوى هم قرار گرفته و تا بىنهايت پيش مىروند » !
اشكال كننده فراموش كرده كه جهان يك واحد است و چنان كه گذشت « حادث » و نيازمند به علت مىباشد .
2 - و مانند كسانى كه ارتباط اجزاى جهان را حفظ كرده‌اند ولى از اين كه اين ارتباط سرانجام مستلزم به وجود آمدن يك واحد واقعى خواهد بود ، غفلت ورزيده گفته‌اند :
« نيازى كه هر پديده‌اى به علت پيدا مىكند با پديده ديگر تأمين مىشود ، نياز تخم‌مرغ با مرغ رفع مىشود . و نياز مرغ با تخم مرغ . و همچنين . . . ديگر نيازى به علتى بيرون از جهان نيست ! »
اينان اين نكته را نرسيده‌اند - و يا نخواسته‌اند برسند - كه : جهان با رابطه وجودى خود يك واحد نيازمندى را تشكيل مىدهد ، و اين نياز با چيزى ، بيرون از جهان ، بايد رفع شود .
3 - و مانند كسانى كه به نظريه حركت عمومى ( عرضى يا جوهرى ) پى نبرده‌اند و نظريه فلسفى لزوم مرجح را - « ممكن » در وجود خود مرجع مىخواهد - نيز درست تعقل نكرده گفته‌اند :
« ماده جهان قديم است و در وجود خود نيازمند به علت نمىباشد و صور و