مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٨٩

مقايسه آيات الاحكام فاضل جواد با زبدة البيان مقدس اردبيلى ( ره )

بسم الله الرحمن الرحيم

از آنجا كه آيات مربوط به احكام قرآن ، رابطهء مستقيم‌ترى با زندگى روزمرّهء مسلمين داشته است از اينرو همواره بيشتر از ديگر ابعاد قرآن مورد توجه آنان بوده كتابهاى ارزشمند و افزون در اين رابطه نوشته‌اند .

خوشبختانه نخستين كسى كه در اين زمينه كتاب مستقلى نوشته است « محمد بن سائب كلبى كوفى » است كه از اصحاب امام باقر و صادق عليهما السّلام بوده و در قرن دوم سال 146 ق وفات يافته است .

علامه سيد حسن صدر در كتاب نفيس « تأسيس الشيعه » بعد از نقل مطلب فوق مىافزايد : « بنابراين جلال الدين سيوطى اشتباه كرده است كه در كتاب « الاوائل » نخستين مؤلف « احكام القرآن » را « امام شافعى » و در كتاب « طبقات النحاة » نخستين نويسندهء احكام القرآن را « قاسم بن اصبغ قرطبى » مىداند ، زيرا امام شافعى در سال 204 در سن پنجاه و چهار سالگى و قاسم بن اصبغ ، در سال 304 وفات يافته ، در صورتى كه محمد بن سائب كلبى تا سال 146 يعنى قبل از تولد آنها اقدام به نوشتن چنين كتابى كرده است » « 1 » .

ولى هر دو گروه شيعه و سنى با شيوه‌هاى مخصوص به خود جدا در اين

( 1 ) . تأسيس الشيعه ص 321 .