مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٤١
حوزه علميّه اصفهان
علمى داشت و طالبان علم و پژوهشگران را به سوى خود مىكشيد وجود او باعث بوجود آمدن محققين ، متفكرين ، نويسندگان ، مدرسين و . . . بيشمارى گرديد به طوريكه بسيارى از چهره‌هاى بزرگ و محورهاى علمى در ساير حوزه‌ها و در اقصى بلاد شيعه‌نشين پرورش يافتگان حوزه علميه نجف هستند . « 1 »
مولى عبد اللّه شوشترى از بزرگترين علماى شيعه كه در تربيت فقها ، محدثين و گسترش و عمق بخشيدن به حوزه علميه اصفهان نقش اساسى داشته و بزرگانى همچون ملا محمد تقى مجلسى را پرورش داده ، صاحب مدارك و صاحب معالم ، قاضى شهيد ( سيد ضياء الدين نور اللّه معروف به صاحب مجالس المؤمنين و شهيد ثالث ( 956 - 1019 ه ق ) و امير فضل اللّه استرآبادى و عده ديگر از محضر مقدس اردبيلى به مقام استادى و اجتهاد نائل شده‌اند . « 2 »
مرحوم شيخ مرتضى انصارى ( 1281 - 1214 ه ق ) كه از اعلم علما و بهترين مربى فقها مىباشد در « مكاسب » كه از كتابهاى درسى اعلام عظام بوده و هست از نظرات محقق اردبيلى بسيار استفاده كرده است . « 3 »
حوزه علميّه اصفهان
حوزه علميّه اصفهان
در طول تاريخ درخشان اصفهان كه از شهرهاى مهم ايران است اولين دوره رونق حوزه علميه آن زمان شيخ اسماعيل طالقانى معروف به صاحب بن عباد ( 326 - 385 ه ق ) يكى از ادباى بزرگ و وزراى فضل دوست ( زمان آل بويه ) بود كه حوزه علمى شيعى با ويژگيهاى مناسب همراه با نوعى تقيه تشكيل داد « 4 »
( 1 ) . آشنايى با حوزه‌هاى علميه شيعه ، ص 282 . ( 2 ) . علماى بزرگ شيعه از كلينى تا خمينى ، م جرفادقانى ص 107 . ( 3 ) . مقدس اردبيلى تنديس پارسايى ، ص 36 . ( 4 ) . آشنايى با حوزه‌هاى علميه شيعه در طول تاريخ ، ج 1 ، ص 366 .